Chương 4 – SOMEHOW WE DO

Hamburger lên tàu điện ngầm, trong toa có ít người — một người phụ nữ mang theo túi xách, một ông cụ đọc báo, hai du khách đeo ba lô đang nhìn bản đồ trên điện thoại và thì thầm bằng tiếng Anh. Cậu không ngồi. Cậu đứng cạnh cửa, chiếc vali để bên chân, tay bám vào thanh vịn.

Xuống ở ga Muzeum.

Hamburger đi qua hành lang đầy bậc thang và các màn hình quảng cáo cuộn. Ánh sáng từ các tấm áp phích chớp nháy lên mặt cậu. Cậu tiếp tục đi theo các mũi tên chỉ lối ra.

Cậu bước lên Quảng trường Wenceslas: mặt đường ướt sũng, các biển hiệu quảng cáo sáng rực hai bên tòa nhà, những quầy bán punch, rượu vang nóng và bánh trdelník, khách du lịch có máy ảnh lẫn không có máy ảnh, và cả những người Séc có lẽ đang rảo bước qua giữa quảng trường theo nhịp bước chân nhanh nhẹn kiểu Praha — hơi chúi về phía trước, hơi thiếu kiên nhẫn, như thể họ lúc nào cũng vội vàng mà đồng thời lại biết chính xác mình đang đi đâu.

Hamburger đứng cạnh lối ra tàu điện ngầm và ngước nhìn. Lần cuối cùng cậu ở đây là từ bao nhiêu năm trước nhỉ? Năm? Sáu?

Quảng trường Wenceslas vẫn cứ là Quảng trường Wenceslas: mang vẻ lộng lẫy đầy mệt mỏi, đông nghẹt khách du lịch, quá mức cần thiết. Bầu trời mang màu xám vàng mùa đông phản chiếu trên những ô cửa sổ của các tòa nhà.

Đi xuống, anh kéo theo chiếc va-li.

Tiếng giày vang lên trên mặt đường ướt nghe gần như có chất nhạc — đế giày dày hơn, âm thanh sắc hơn, hiện diện rõ hơn. Một cặp đôi dắt chó đi ngang qua. Người đàn ông mặc áo phản quang mang theo cuộn dây cáp vắt qua vai. Cô gái đeo tai nghe vừa bước đi, vừa hút thuốc vừa đọc lớn thơ Villon.

Hamburger nheo mắt nhìn làn khói.

Sợi chỉ trắng lơ lửng trong không trung. Gió nhanh chóng thổi tan nó.

Anh lấy điện thoại ra.

Phố Vodičkova. Nhà khách ở ngay sau góc phố. Anh nhận ra nó nhờ tấm biển nhỏ cạnh chuông cửa — logo có hai mũi tên cùng cái tên mang tính quốc tế trung lập, kiểu cái tên có thể treo ở Praha, Berlin hay bất kỳ đâu khác. Ánh sáng bên trong cánh cửa kính lạnh lẽo và trắng toát.

Hamburger đẩy cửa bước vào.

Quầy lễ tân.

Quầy tiếp tân, sau quầy là một người khoảng hai mươi tuổi, để tóc mái với vẻ điềm tĩnh của người đang làm việc, miệng trả lời câu hỏi nhưng tâm trí lại đang bận nghĩ tối nay ở nhà ăn gì. Hamburger bước đến và chìa mã đặt phòng trên điện thoại.

Nhân viên tiếp tân kiểm tra rồi gõ bàn phím.

„Phòng số bốn. Phòng chung, sáu giường, nhưng hiện tại anh chỉ có ba người ở đó. Thẻ phòng đây.“

Cậu ta đẩy chiếc thẻ qua quầy. Hamburger cầm lấy.

„Trả phòng lúc mười một giờ.“

„Chắc là không.“

Chỉ bấy nhiêu câu thoại.

Anh xách vali bước lên cầu thang.

Hành lang trên tầng hai mang thứ ánh sáng đặc trưng của nhà nghỉ tập thể — những bóng đèn tiết kiệm điện, hơi quá trắng, hành lang sáng sủa hơn các phòng, mang tính công cộng hơn không gian riêng tư. Một nơi mà mọi người lướt qua nhau trong chiếc khăn tắm, trên tay cầm tách cà phê từ bếp hoặc đeo ba lô trên lưng và chẳng ai nhìn mặt ai quá lâu, bởi đó là quy bất thành văn ở nhà nghỉ, ít nhất là theo cách mà Hamburger từng biết.

Phòng số bốn.

Anh mở cửa, khung cảnh bên trong đúng như những gì anh đã đợi chờ. Sáu chiếc giường, ba tầng, mỗi tầng hai giường, sáu chiếc tủ nhỏ có khóa, những ô cửa sổ hẹp nhìn ra khoảng sân xám xịt, bê tông và thùng rác. Hai giường đã có người chiếm chỗ — hành lý, chiếc áo khoác vắt hờ, tai nghe. Những người chủ nhân của chúng hiện không có trong phòng.

Hamburger chọn chiếc giường cạnh cửa sổ, tầng dưới. Anh đẩy vali xuống gầm giường rồi ngồi xuống.

Căn phòng thật yên tĩnh.

Không giống như Hamburg. Ở đó, sự yên tĩnh ngập tràn hình bóng Dominique. Còn ở đây, sự yên tĩnh trống rỗng và sạch sẽ. Những bức tường của nhà nghỉ không quen biết anh. Chiếc giường không quen biết anh. Tủ đồ mang số chìa khóa của anh cũng không quen biết anh. Anh ở đây mà không hề có chút liên hệ nào, và điều đó thật dễ chịu. Hơn cả dễ chịu.

Anh đặt điện thoại lên gối.

Vào tháng Mười Hai, trời sập tối khá nhanh. Lúc bốn giờ rưỡi, ngoài đường là một thứ ánh sáng nhập nhoạng — lớp thời gian mà ánh sáng ban ngày đã chẳng còn đủ còn hơi ấm ban đêm thì chưa kịp tới. Khoảng thời gian xanh thẳm giữa ngày và đêm, nơi mọi vật mất đi đường nét này để khoác lên những đường nét khác.

Hamburger đứng dậy.

Cậu không thể cứ ngồi trên chiếc giường trong ký túc xá và nhìn lên trần nhà có bóng đèn trắng. Ở căn hộ ở Hamburg thì có thể ngồi nhìn trần nhà, bởi vì trần nhà đó có đường viền vàng và có bối cảnh. Còn ở đây, trần nhà chỉ là trần nhà và điều đó nhanh chóng trở nên nhàm chán.

Cậu cầm lấy áo khoác.

Bước ra ngoài.

Praha trong giờ khắc xanh lam.

Cậu đi từ phố Vodičkova ra Quảng trường Wenceslas. Cậu đi không có kế hoạch dọc xuống quảng trường, rồi rẽ phải vào một con phố, rồi đi dọc theo những ô cửa kính trưng bày. Praha chuyển động xung quanh và Hamburger ở trong đó giống như một vật thể không có quỹ đạo. Cậu chuyển động, nhưng không phải hướng về một địa điểm. Mà đúng hơn là theo âm thanh tiếng Séc xung quanh.

Hai người phụ nữ đang nói chuyện nhanh, họ chuyển chủ đề nhanh đến mức cậu chỉ bắt được những mảnh ghép rời rạc: "tớ nói cậu nghe, đừng đến đó", "Marek là —", "tớ biết, nhưng mà dù sao thì —". Một cậu bé đeo điện thoại và tai nghe: "không sao đâu, sáu giờ tớ sẽ có mặt ở đó." Người bán hàng ở quầy bán rượu punch hét lên với nữ khách hàng đang rời đi: "buổi tối vui vẻ nhé." Và cô ấy đáp lại: "cảm ơn anh."

Hamburger nghe thấy những điều đó, nhưng tiếng Séc trong đầu cậu cứ tan chảy ra như những bông tuyết trên mặt đất.

Cậu dừng lại trước ô cửa kính trưng bày. Những chiếc áo len được xếp gọn gàng, đồ trang trí Giáng sinh, không có gì đặc biệt. Nhưng ô cửa kính phản chiếu con phố phía sau và Hamburger nhìn thấy chính mình trong đó một lúc: áo khoác, khăn choàng, kính, chi tiết vàng. Vali không còn nữa. Chỉ còn hai tay đút túi quần và Praha phía sau trong lớp phản chiếu. Phông nền phía sau hình ảnh của cậu có màu vàng và xanh lam.

Black apartment, gold and blue.

Nhưng không phải căn hộ. Praha.

Praha mang sắc vàng và xanh (gold and blue) và Hamburger đứng trong đó như một bức tranh mà anh mặc lên người. Xung quanh là ánh đèn giáng sinh, quẹo qua góc phố là một chiếc xe điện chạy qua và ánh đèn của nó lóe lên trong ô cửa kính rồi vụt tắt trong khoảnh khắc.

Anh rời mắt khỏi ô cửa kính.

Anh tiếp tục bước đi.

Khu hành lang có mái che.

Trời bắt đầu lất phất mưa bụi. Anh không thích cái độ ẩm bám trên áo khoác và trong mái tóc. Khu hành lang có mái che thì khô ráo và ấm hơn một chút, thế nên anh biến mất vào trong đó. Anh bước đi trong hành lang và trong tâm trí anh không còn bóng dáng Dominique nữa. Anh ngạc nhiên vì hắn không còn ở đó. Hamburg thì có, căn hộ thì có, nhưng sự hiện diện cụ thể của hắn thì không. Cứ như thể Praha cho phép Hamburger tạm thời ở trên lãnh thổ của mình mà không phải chịu cái sức nặng cụ thể đó.

Ở cuối đường, hành lang mở rộng ra. Có một chiếc ghế dài ở đó, lạc lõng theo kiểu cổ điển, cứ như thể trong thập kỷ trước có ai đó đã tự nhủ rằng chính chỗ này sẽ đặt một chiếc ghế dài, và rồi nó cứ ở lại đó. Trên ghế có một người đàn ông ngồi với con chó ở dưới chân và đang ăn bánh mì kẹp. Con chó to lớn, mõm tày, mang cái vẻ điềm tĩnh của loài chó mà những chú chó lớn thường có — không gì làm chúng nao núng, bởi vì mọi thứ chuyển động chậm hơn mức có thể khiến chúng bất ngờ.

Hamburger bước qua họ.

Bên kia khu hành lang là một góc khác của Praha. Những con phố hẹp hơn, ít khách du lịch hơn, những cửa hàng bình dân hơn. Cửa hàng thịt. Hàng rau. Tiệu thuốc với chữ thập xanh phiên bản đèn neon. Mưa chỉ nặng hạt hơn một chút, vừa đủ để người ta kéo cao khăn choàng. Chiếc áo khoác có khóa kéo lệch, cố ý rộng hơn một cỡ, đóng vai trò như phiên bản di động của căn phòng chính anh.

Một câu nói bằng tiếng Đức hiện lên trong đầu anh — bất ngờ, vô cớ.

Du gehst jetzt. (Bây giờ bạn đi.)

Bạn đi. Đó là sự thật. Đôi chân đang bước, Praha ở xung quanh, giày vang lên trên mặt đá lát.

Hamburger bật cười.

Du gehst jetzt.

Tâm trí người Đức trong một thành phố Séc. Thân thể đang chuyển động, nỗi đau ở phía sau, Dominique ở chân trời. Praha lúc chạng vạng.

Anh dừng lại ở góc phố.

Con phố đổ ra một đại lộ rộng hơn có các làn đường dành cho tàu điện. Phía trên chằng chịt dây điện trolê, vài chiếc ô tô chạy ngang qua và dòng người đi bộ trên vỉa hè. Một chiếc tàu điện đi đến — màu vàng, kiểu Prague, trông hơi xập xệ, cứ như thể nó vốn dĩ đã thế từ xưa tới nay. Nó mở cửa. Vài người xuống xe, vài người lên. Cánh cửa đóng lại và chiếc tàu điện lại lăn bánh. Để lại phía sau tiếng vo ve điện chập chờn của dây cáp.

Hamburger băng qua đường ray.

Ở phía bên kia đường là một quán ăn nhanh. Đó không phải là một địa điểm mới mẻ nào với tấm biển hiệu theo kiểu hip-ster và ngọn nến trong ly thủy tinh. Một quán ăn nhanh cũ kỹ. Mặt tiền từ những năm tám mươi hoặc chín mươi, mang giấc mơ hậu cách mạng về nước Mỹ, khi từ Grill hoặc Burger chứa đựng nhiều hy vọng hơn là sự thật. Dòng chữ trên cửa chiếu sáng hơi buồn ngủ. Thực đơn trong khung nhựa ở cửa kính trưng bày: hamburger, khoai tây chiên, gà. Giá tiền tính bằng korun.

Hot Grill.

Hamburger đứng bên ngoài và nhìn vào tấm bảng hiệu.

Mười tiếng rồi anh không ăn gì ra hồn. Cà phê trong cốc giấy ở nhà ga Hamburg. Chiếc bánh sừng bò khô khốc trên chuyến tàu từ Berlin, mua vội ở một quầy hàng mà chẳng cần suy nghĩ. Chẳng có gì hơn.

Anh bước vào trong.

Những chiếc khay nhựa được xếp chồng gọn gàng cạnh quầy trả món. Hàng người xếp hàng chờ đợi. Ánh đèn chiếu trên thức ăn hơi quá trắng và gắt, thứ ánh sáng khiến món ăn trông rõ mồn một nhưng lại chẳng mấy hấp dẫn. Phía sau quầy, một người phụ nữ mặc tạp dề đang kiểm tra các đơn hàng trên thiết bị đầu cuối. Tiếng lò chiên ngập dầu xèo xèo. Mùi tương cà và thịt.

Hamburger đã xếp vào hàng.

Trước mặt anh là một người đàn ông mặc đồ lao động — áo khoác công trường, giày có mũi dính đầy vữa. Phía sau anh, cánh cửa lại mở ra và một người khác bước vào.

Hamburger chỉ nhận thấy anh ta qua tầm nhìn ngoại vi.

Chàng trai trẻ. Mái tóc đen hơi ướt vì mưa. Chiếc áo khoác chưa đủ ấm cho tháng Mười Hai. Điện thoại trên tay.

Không gì hơn.

Hàng người nhích lên.

Người đàn ông mặc đồ lao động gọi món nhanh gọn và bằng tiếng Séc — hai từ, một cử chỉ ra thực đơn, thẻ chạm máy POS, xong chuyện. Hamburger nhìn lên thực đơn treo trên quầy và chỉ chọn đại thứ gì đó có thể ăn được.

Thực đơn Hamburger.

Khoai tây chiên cỡ lớn.

Một món ăn có tên chứa chính tên của anh nhưng lại chẳng có chút liên quan nào đến anh.

Khi đến lượt, anh gọi món.

„Thực đơn hamburger và khoai tây chiên cỡ lớn.“

Người phụ nữ sau quầy nhập vào máy thanh toán.

„Tổng cộng một trăm hai mươi.“

Anh thanh toán bằng thẻ.

Lấy số, cái khay và lùi sang một bên.

Phía sau anh, một thanh niên có chiếc điện thoại đang chuyển động. Hamburger quan sát cậu ta với sự nhạy cảm đặc biệt của một kẻ ở thành phố xa lạ, chẳng quen ai, và vì thế cậu thiếu niên ấy có thể chốc lát bước ra khỏi tiếng ồn ào vô danh.

Người thanh niên nhìn vào thực đơn.

Rồi nhìn vào điện thoại.

Rồi lại nhìn vào thực đơn.

Hamburger quay mặt đi.

Anh không muốn nhìn chằm chằm. Anh không muốn biến cậu ta thành một món quà lưu niệm du lịch. Anh đến Praha vào buổi tối đầu tiên và đang thấy đói. Trên tay cầm số thứ tự gọi món và ngoài cửa sổ là thành phố ướt át, vàng rực, xanh thẳm.

Số của anh được gọi lên.

Hamburger cầm khay đựng chiếc hamburger cùng khoai tây chiên và ngồi vào chiếc bàn dành cho một người — mặt bàn hẹp, một chiếc ghế đẩu, chỗ ngồi cho những ai ăn một mình và chẳng cần thêm không gian thừa thãi.

Hamburger đúng là những gì nó vốn có — một quán bistro cũ, giấc mơ từ những năm chín mươi, thịt, bánh mì, tương cà. Hamburger đang đói và nhai không chút suy nghĩ.

Anh ăn và quan sát qua khung cửa sự tấp nập của đường phố trên những viên đá lát ướt, những đường dây điện chao đảo của xe điện và ánh đèn Giáng sinh từ các ô cửa trưng bày. Chiếc xe điện màu vàng trong ánh sáng vàng, những sợi dây bạc ở phía trên. Praha bên ngoài đang chuyển động theo nhịp điệu của riêng mình. Người ta trên vỉa hè đang vội vã dưới những chiếc ô. Ô cửa kính đối diện tỏa ánh sáng đỏ. Ngay góc phố, ánh đèn Giáng sinh chớp tắt, những dây đèn trắng giăng ngang trên phố.

Trong khoảnh khắc, anh có cảm giác như ai đó trong phòng đang dõi theo cùng một chuyến tàu điện. Anh không biết là ai. Anh không quay đầu lại. Chỉ là một sự đồng bộ nhỏ nhoi không cần bằng chứng. Hai con người trong cùng một không gian phản ứng lại cùng một chuyển động mà không hề hay biết về nhau. Hoặc họ có biết, nhưng chưa đủ để làm điều gì đó với nó.

Bằng cách nào đó.

Từ tiếng Anh xuất hiện mà không có ngữ cảnh.

Bằng cách nào đó.

Bằng cách nào đó, con người đang chuyển động vẫn cứ tiếp tục chuyển động. Bằng cách nào đó, đoàn tàu vẫn chạy. Bằng cách nào đó, chiếc giường trong ký túc xá nâng đỡ một cơ thể mà nó không hề quen biết. Bằng cách nào đó, Praha mang theo Christmas a Hamburger, dù Praha chẳng hề hay biết về anh.

Anh ăn xong rồi.

Anh mang khay đặt lên kệ ở cửa rồi bước ra ngoài.

Cơn mưa lớn hơn. Chỉ một chút thôi, nhưng đã là mưa thật rồi. Hamburger kéo cao chiếc khăn choàng và bước lên vỉa hè. Praha xung quanh anh lấp lánh và ẩm ướt, những đường ray xe điện phía trên bạc trắng dưới ánh đèn cửa hiệu.

Những bước chân không định hướng, chỉ là sự chuyển động. Phố Vodičkova đưa anh quay trở lại, hoặc đúng hơn là đi theo một ngả khác xa hơn — qua những cửa hàng đang bắt đầu đóng cửa, qua những con người đang rảo bước tránh mưa, qua trạm dừng chân nơi có những người đang đứng đút tay trong túi và nhìn vào bảng giờ tàu.

Hamburger chợt nhớ đến cậu thanh niên cầm chiếc điện thoại. Mái tóc đen ướt sũng vì mưa. Chiếc điện thoại trên tay. Chiếc áo khoác không hẳn đủ ấm cho tháng Mười Hai. Một khoảnh khắc ngắn ngủi từ quán bistro vốn chẳng có ý nghĩa gì, vậy mà vẫn đọng lại đâu đó trong tâm trí anh. Có điều gì đó trong ấy mà anh không tài nào gọi tên được. Sự hiện diện có chút khác thường của một ai đó, điều đôi khi vẫn xảy ra ở một nơi xa lạ nào đó trong kỳ nghỉ. Một điều gì mà người ta không được phép đề cao quá mức. Giờ đây, đó chỉ là một thanh niên ở quán bistro với chiếc điện thoại. Thế là hết câu chuyện. Chẳng có chuyện gì xảy ra cả.

Và thế mà anh vẫn ngoái đầu nhìn lại, hướng về phía mình vừa đi tới. Con đường phía sau lưng anh. Quán bistro nằm ở góc khuất, khuất tầm mắt. Cơn mưa. Ánh đèn cửa hàng. Chẳng có ai quen thuộc.

Hamburger quay người lại và tiếp tục đi.

Những ánh đèn Giáng sinh trên vỉa hè.

Praha đang chuyển động.

Tiếng Séc vang trong tai. Tiếng Đức đọng trong đầu.

Bằng cách nào đó.

Bằng cách nào đó.

Somehow we do.

Lần này là cả câu.

Khẽ khàng, chỉ trong đầu, không có giai điệu.

Rồi mọi chuyện cũng ổn.

Tia chớp.

Hamburger quay lại. Phía sau nó, cách đó khoảng hai mươi mét, ranh giới giữa ánh sáng và bóng tối, có ai đó đang đi qua lại. Có lẽ là cậu bé ở quán ăn nhanh. Tóc sẫm màu. Áo khoác. Cầm điện thoại trên tay. Chỉ lướt qua trong khoảnh khắc lóe sáng. Hamburger đứng ngây ra. Bóng người bước một bước vào bóng tối sau con phố sáng đèn, bước thứ hai rồi biến mất sau góc phố, giữa đám đông hay chỉ là trong bóng tối sau ánh đèn. Hamburger chỉ nhìn chằm chằm vào khoảnh khắc ấy, khi bạn quay người đi và không biết mình đang tìm kiếm điều gì. Hay liệu có tìm kiếm gì không. Rồi nó quay đầu lại.

Ánh đèn phía trên, khoảng sáng phản chiếu bên dưới.

Hamburger bước vào màn đêm và Praha bước đi cùng anh.

Không hẹn ước.

Thành phố nâng đỡ kẻ đang di chuyển.

Ánh đèn trên phố vào tháng Mười Hai.

Âm thanh tĩnh lặng của đường dây tàu điện trong gió — mỏng manh và bạc phếch, tựa như một nốt nhạc ngân dài hơn mức cần thiết một nhịp.

Somehow we do.

Hamburger.