CHƯƠNG 4 – Rokytka

Buổi đi dạo đầu tiên đến Rokytka vốn không được lên kế hoạch trước.

Nó tự đến, giống như cách những sự việc rồi sẽ lặp lại trong suốt nhiều năm — ai đó đã lên kế hoạch sẵn cho bạn và bạn chỉ việc đến đúng nơi mà lẽ ra mình phải có mặt.

Đó là một buổi sáng thứ Bảy.

Harjin không phải làm việc. Anh thức dậy với Amaril ở cạnh giường. Nó ngồi cạnh anh ở vị trí quen thuộc của mình, con mắt tối màu mở lớn, con mắt đục khép hờ. Khi anh đổ thức ăn cho nó và pha cho mình một ly trà, anh đứng thẫn thờ trong bếp và không biết phải làm gì với khoảng thời gian rảnh rỗi trước mắt.

Căn hộ đã được dọn dẹp gọn gàng.

Không có gì cần sửa chữa.

Bên ngoài chiếu ánh nắng tháng Mười mờ nhạt, dịu nhẹ, chẳng mấy sức sống nhưng vẫn hiện hữu.

Harjin cầm lấy sợi dây dắt.

Amaril nhận ra điều đó trước cả khi anh quàng dây đai cho nó. Nó đứng dậy từ chiếc gối cạnh lò sưởi — cái gối bằng vải nỉ màu be — và đi đến cửa với vẻ mặt như đang đoán xem liệu mình có đoán trúng là chúng sắp đi dạo hay không.

Harjin quỳ xuống và móc dây dắt vào chiếc vòng trên dây đai.

Amaril đứng chờ.

Rồi họ đi.

Khu vườn nhỏ, cánh cổng, đường phố.

Amaril bước bên cạnh Harjin, sát mặt đất, cái mũi gần như dán vào vỉa hè, ngửi từng khe nứt, từng chiếc lá, từng vết bẩn nơi vài ngày trước có con chó khác đứng. Harjin không hối thúc nó. Anh đi theo nhịp độ của nó, nhịp độ ấy chậm không phải vì nó không thể đi nhanh hơn, mà bởi vì thế giới đối với nó vô cùng đặc quánh và cần phải được dạo qua một cách thật kỹ càng.

Đi vòng qua đó.

Qua những ngôi nhà cũ với chiếc cổng nhỏ, nơi treo những chiếc hộp thư mang bảng tên đã mòn. Qua cây bồ tơi dưới gốc có những quả hạt dẻ nằm rải rác. Amaril dừng lại trước một quả, ngửi thử rồi để mặc nó ở đó. Qua ngã tư, nơi có cột điện thoại cũ với một sợi dây cáp chẳng dẫn đi đâu cả.

Rồi đến cái cầu vượt.

Harjin biết nó. Cậu biết tiếng gầm rú vang lên trước khi đoàn tàu chạy qua, và còn âm ỉ mãi về sau, đọng lại trong những bức tường cầu. Cậu biết độ ẩm dưới vòm cầu, mùi bê tông và đá cũ, thứ bóng râm chẳng chịu biến mất ngay cả trong một ngày nắng gắt.

Nhưng Amaril thì không biết.

Nó dừng lại ở rìa vùng râm mát.

Nó ngửi ngửi.

Rồi nó bước vào dưới vòm cầu, thật chậm rãi, với đôi chân dang rộng như thể đề phòng mặt đất sụt xuống. Harjin đi theo sau nó.

Âm thanh dưới chân cầu vượt đã thay đổi. Tiếng bước chân nghe khác hẳn. Không khí đặc quánh hơn, ngột ngạt hơn, mang theo mùi ẩm mốc và rỉ sắt từ những đường ray trên đầu. Amaril dừng lại giữa chừng và ngẩng đầu lên.

Cô nhìn lên trên.

Harjin cũng ngước mắt lên.

Vòm bê tông tối sầm. Rêu mọc trong các khe nứt, mềm mại và xanh mướt. Ở một chỗ, nước đang thấm qua — một dòng ẩm ướt mảnh mai chảy xuống sườn bê tông và để lại một vệt sáng phía sau.

Rồi đoàn tàu đến.

Đầu tiên chỉ là tiếng rung chuyển từ xa.

Tiếp theo là tiếng gầm rú.

Nó dâng lên và kéo đến từ một phía, lớn dần lên, làm rung chuyển vòm cầu, chiếm lấy bầu không khí, lấp đầy đôi tai — rồi biến mất. Mười giây sau, chỉ còn lại tiếng vang và chút bụi bẩn khẽ rung rinh trong các khe nứt bằng bê tông.

Amaril se ani nepohnula.

Nó không cụp tai, không run rẩy, cũng chẳng bỏ chạy. Nó đứng ngay tại chỗ, đầu vẫn ngẩng cao, dõi theo thứ âm thanh ồn ào đang lướt qua, như thể đang tiếp nhận nó vào trong và phân loại.

Harjin quan sát cô ấy.

Rồi Amaril cúi đầu, quay người đi ra khỏi cây cầu cạn.

Harjin đi theo cô ấy.

Phía bên kia cầu cạn là một ngọn đồi nhỏ.

Harjin thường nhìn thấy nó từ khu vườn nhỏ, qua những mái nhà, giống như một cái bướu màu xanh nằm sau đường ray. Cậu chưa bao giờ đến đó, chẳng có lý do gì để đi. Đơn giản là con đường đó không phải là đường của cậu, cậu đi lối khác. Nó thuộc về một phần khác trong ngày hoặc một góc khác của thành phố mà trước đây cậu không hề bị thu hút.

Giờ thì họ đang đi về phía ngọn đồi.

Cỏ dày và ẩm ướt. Harjin bị ướt sũng giày. Amaril đi sát mặt đất, mõm suut chạm cỏ, đánh hơi những thứ mà Harjin không nhìn thấy — những vết chân, mùi hương, những ghi chép về một thế giới đang sống trong lòng đất và rễ cây.

Đường lên không xa lắm.

Ngọn đồi không cao. Đúng hơn là một khoảng đất đắp, có lẽ là bãi thải cũ, có lẽ là một gò đất tự nhiên. Harjin không biết. Trên đỉnh là một khoảng phẳng nhỏ với vài viên đá phủ đầy rêu cỏ và một bụi cây khô trụi lá.

Harjin đảo mắt nhìn quanh.

Dòng Rokytka phía dưới.

Cầu cạn.

Mái nhà của Hloubětín.

Phía sau chúng là Praha như một đường chân trời xám xịt nhô cao.

Harjin đứng ở đó một lát.

Amaril dò xét từng viên đá.

Cô dừng lại lâu hơn ở một viên. Cô dùng mũi lướt qua nó, rồi đi vòng quanh và lướt qua lần nữa từ phía bên kia. Harjin nhìn vào viên đá đó. Nó lớn hơn những viên khác — phẳng, áp sát mặt đất, có rêu phủ trên bề mặt và địa y ở cạnh bên. Rêu có màu xanh sẫm, ẩm ướt và có chỗ bị đè bẹp, nơi mà ai đó hoặc thứ gì đó đã cọ xát vào.

Amaril ngồi xuống cạnh viên đá ấy.

Cô nhìn xuống dòng Rokytka.

Harjin ngồi xuống thảm cỏ bên cạnh cô.

Dòng suối phía dưới chảy chậm chạp. Mặt nước mùa thu tối sẫm và lặng lẽ, với những gợn sóng nhỏ nơi nó va vào những hòn sỏi bên bờ. Ánh sáng trên mặt nước lạnh lẽo và bạc thếch, không giống như mùa hè, khi ánh nắng tắm mình trong đó suốt cả buổi chiều.

Harjin dõi theo ánh sáng ấy.

Nó kỳ lạ. Nó dịch chuyển theo mặt nước, khẽ khàng, chỉ những lúc có gió thoảng, còn lại thì đứng yên gần như bất động. Giống như một lớp bụi bạc mỏng.

Amaril ngồi bên cạnh anh.

Cô không đi về phía những viên sỏi hay mép gò đất. Cô ngồi đây, ở vị trí của mình, nơi mà cô đã chọn mà không cần suy nghĩ, và nhìn ra mặt nước.

Harjin không cảm thấy cần phải nói điều gì.

Họ ngồi đó.

Dòng nước vẫn chảy.

Một đoàn tàu ở xa lăn bánh đâu đó phía sau chân trời — tiếng gầm trầm đục vang lên rồi biến mất như tiếng thở vọng lại.

Amaril chớp mắt.

Con mắt màu sữa bắt lấy ánh phản chiếu của con sông khác với con mắt tối màu. Lấp lánh bạc, chuyển động, chốc lát trông như phát ra từ tận bên trong.

Harjin chỉ thoáng nhìn thấy điều đó.

Rồi ánh sáng dịch chuyển.

Nó đã biến mất.

Harjin nhìn xuống mặt nước.

Sau đó, họ thường xuyên ra bờ suối Rokytka.

Không phải ngày nào cũng vậy. Nhưng đủ thường xuyên để nó không còn là một chuyến đi chơi mà trở thành một phần của nhịp sống. Thứ Bảy hoặc Chủ Nhật, đôi khi là vào lúc chập tối ngày trong tuần, khi Harjin từ Kbely về sớm và trời vẫn còn sáng.

Amaril bắt đầu chuẩn bị cho những buổi đi dạo.

Harjin nhận ra điều đó dần dần. Ban đầu anh tưởng đó là sự ngẫu nhiên, nhưng Amaril đứng dậy khỏi giỏ trước khi anh với lấy áo khoác. Con bé ra tới cửa trước khi anh cầm lấy chìa khóa. Cứ như thể nó biết đọc thời gian bằng cách khác chứ không phải qua đồng hồ.

Dây dắt treo sau cửa trên chiếc móc.

Amaril không nhìn chiếc móc áo. Nhưng con bé luôn bước đến cửa mỗi khi Harjin mặc áo khoác chứ không phải áo len, mang giày đi ra ngoài chứ không phải giày đi trong nhà.

Một mã hiệu nhỏ mà không ai thốt lên thành lời, nhưng cả hai đều hiểu rõ.

Harjin cầm lấy dây dắt và Amaril ngồi yên lặng trong lúc anh bấm nó vào vòng cổ.

Thế là họ đi.

Cây cầu cạn là ngưỡng cửa đầu tiên của họ.

Dưới chân cầu, không khí thay đổi và Amaril luôn dừng lại một khoảnh khắc. Con bé cần cảm nhận lại không gian ấy, dù đã quen thuộc. Tựa như mỗi lần bước qua lại có chút khác biệt.

Tàu hỏa đến luôn ngẫu nhiên, hoặc gần như ngẫu nhiên.

Có lần đúng vào lúc họ đang ở giữa vòm cầu. Harjin cảm thấy mặt đất rung chuyển, quỳ xuống cạnh Amaril và vòng tay ôm lấy cơ thể nhỏ bé của con bé. Anh không sợ hãi. Hơn hết là anh muốn che chở cho nó.

Amaril se nedívala na vlak.

Dívala se na Harjina.

Pak vlak projel.

Harjin ji pustil.

Amaril quay đầu nhìn về phía đường ray phía trên, như thể để xác nhận rằng đó chỉ là những gì nó vốn có. Rồi cô tiếp tục bước đi.

Harjin dõi theo cô.

Ngọn đồi là chốn riêng của họ.

Điều đó diễn ra từ từ, giống như cách mà vạn vật trở thành chốn quen thuộc — qua sự lặp lại và tĩnh lặng. Họ đến đó lần đầu mà không có dự tính gì, tuần thứ hai họ lại đến, hòn đá vẫn ở đó, suối Rokytka vẫn ở đó và khung cảnh vẫn y như cũ, chỉ hơi khác đi chút ít trong một thứ ánh sáng khác.

Amaril luôn ngồi xuống tảng đá đó.

Không ngồi vào tảng đá nào khác.

Không phải đến mép gò đồi, nơi có tầm nhìn đẹp hơn.

Đến phiến đá phẳng phủ đầy rêu và địa y, cắm sâu vào sườn dốc.

Harjin ngồi xuống bên cạnh cô ấy.

Một lần, anh mang theo một phích nước trà. Anh uống từ từ, cầm nắp phích ấm áp trong lòng bàn tay, còn Amaril ngồi cạnh nhìn dòng Rokytka. Gió mang theo hương đất ẩm từ bờ sông và mùi lá bắt đầu phân hủy ở những vùng nước lặng. Và lũ ếch cũng đang kêu ộp ộp.

Harjin nhấp một ngụm trà.

Anh nhìn ra mặt nước.

Ánh sáng chiếu lên nó mỗi ngày một khác. Buổi sáng bạc trắng và lạnh lẽo. Buổi chiều vàng óng, nếu có nắng. Vào những ngày u ám thì gần như xám xịt, với mặt nước tối đen như nhọ nồi.

Và đôi khi — chỉ đôi khi, vào lúc chạng vạng — trên mặt nước lại có thứ ánh sáng không thuộc về mặt trời hay bầu trời. Nó xuất hiện từ phía dưới, hoặc từ bên cạnh, hoặc từ một nơi nào khác, rắc lên dòng Rokytka thứ bụi bạc, mịn màng và uy chuyển.

Harjin biết thứ ánh sáng ấy kể từ đêm đầu tiên ở bờ ruộng.

Cậu chợt nhớ đến bà. Harjin không biết tại sao. Cậu ngồi trên gò đất với tách trà trên tay và con Amaril quẩn dưới chân, dòng suối nhỏ bên dưới vẫn chảy theo hướng của nó, và bỗng chốc cậu thấy mình đang ở trong khu vườn của bà.

Đó không phải là giấc mơ. Mùi hương ấy, hơi ấm ấy, ánh sáng và ký ức ấy đã đưa cậu trở về khu vườn của bà.

Nó nằm ở đâu đó ngoại ô Praha, tại một nơi mà hồi nhỏ Harjin không tài nào tìm chính xác trên bản đồ. Cậu phải đi hai chuyến tàu rồi tiếp tục bắt xe buýt. Xe buýt dừng lại ở con đường cũ, nơi có nhánh rẽ băng qua bãi cỏ, và qua bãi cỏ có thể nhìn thấy mái nhà.

Khu vườn không lớn.

Nhưng đối với Harjin hồi bé thì nó vô cùng rộng lớn.

Bà có một bụi lý chua, những cành trĩu nặng quả, và những khóm tầm ma mọc dọc hàng rào không ai hái, bởi vì bà nói rằng lũ bướm rất thích điều đó. Bà có một luống thì là và mùi tây, đống phân ủ đằng sau nhà kho và một nhà kho đầy những thứ mà Harjin không biết tên, nhưng anh vẫn nhớ trọng lượng của chúng.

Và rồi có cây anh đào.

Nó đứng giữa khu vườn, hơi nghiêng một chút, với thân cây dày đến mức khi còn nhỏ Harjin không thể vòng tay ôm xuể dù chỉ một nửa, hoặc ít ra anh nghĩ thế. Vỏ cây màu xám và nứt nẻ, với kết cấu sâu thẳm, nơi lũ kiến, những con nhện nhỏ và những dòng nhựa cây đóng cục lại thành màu hổ phách mờ ảo đang sinh sống.

Harjin trèo lên cây anh đào vào mỗi mùa hè.

Hoặc đúng hơn là lên đến độ cao của hai cành cây, bởi vì cao hơn nữa thì anh sợ, nhưng anh không nói điều đó. Anh thường ngồi ở đó và ăn những quả anh đào trực tiếp từ cành, nhổ hạt xuống vườn và người bà ở dưới không hề mắng mỏ.

Có lần anh ở độ cao đó, với một chân vắt qua cành và tay đặt trên thân cây, và anh thoáng thấy một cái bướu.

Nó không nằm ở vị trí của một cành khô bị gãy. Nó ở cao hơn, nơi thân cây bắt đầu phân nhánh. Một cái bướu lớn trên gỗ, sẫm màu hơn lớp vỏ xung quanh. Hình bầu dục.

Hoàn toàn hình bầu dục.

Harjin chạm tay vào nó.

Phần gỗ xung quanh thô ráp và gồ ghề.

Mắt gỗ thì nhẵn nhụi.

Cậu nhìn nó.

Nó giống như một con mắt. Một cái hốc hình bầu dục trên gỗ, hơi nheo lại, mang một vẻ biểu cảm mà một khúc gỗ vốn không thể có, nhưng lại đang có.

Harjin nhìn vào nút thắt và nút thắt nhìn vào Harjin.

Rồi bà đi đến dưới gốc cây.

„Xuống đi con, ăn trưa thôi.“

Và Harjin liền đi xuống.

Nhưng anh vẫn giữ mãi ký ức ấy, đọng lại đâu đó thật sâu. Một cái bướu gỗ hình bầu dục nhẵn nhụi trên thân cây anh đào, sẫm màu hơn lớp vỏ, mở ra khu vườn như một con mắt.

Trên ngọn đồi Harjin, anh đã uống xong trà.

Amaril ngồi bên tảng đá.

Mặt nước Rokytky phảng phất ánh bạc, còn Harjin ngồi cầm chiếc nắp phích nước trống không, vừa ở đây vừa ở chốn nào — bên dòng suối nhỏ và trong khu vườn của bà, bên cạnh Amaril và gốc cây anh đào, vào tháng Mười năm nay và vào mùa hè khi anh còn là một đứa trẻ và chưa hề hay biết những vết bướu trên thân cây rồi sẽ có lúc trở thành thứ mà anh quay đầu tìm lại.

Amaril quay đầu lại.

Cô nhìn Harjin.

Con mắt tối màu.

Sáng ngời.

Harjin nhận ra rằng anh đã mất khái niệm về thời gian trong chốc lát.

Không lâu lắm.

Nhưng quả thực là đã mất.

„Bà sẽ rất quý em,“ anh nói.

Amaril chớp mắt.

Harjin nhìn lại mặt nước.

Bà vẫn thường bảo anh hồi nhỏ, khi anh không chịu đi ngủ ở chiếc giường gần cửa sổ vì sợ gió lùa:

„Nằm xuống đi. Cửa sổ giữ ngôi nhà lại. Đừng sợ những thứ biết níu giữ.“

Hồi đó cậu không hiểu điều đó.

Lúc này thì cũng không hẳn là hoàn toàn.

Nhưng cậu hiểu rằng cây vân sam đang chống đỡ ngôi nhà.

Rằng ngọn đồi, hòn đá và dòng Rokytka đang chống đỡ thung lũng này.

Và có lẽ cây anh đào trong vườn của bà cũng đang chống đỡ một thứ gì đó mà Harjin không sao gọi tên được.

Những thứ có tác dụng chống đỡ.

Amaril nằm xuống thảm cỏ cạnh chân Harjin.

Nó giấu hai chân trước vào dưới bụng, tự cằm xuống đất và nheo mắt lại.

Harjin không lấy gì đắp cho nó cũng không bế nó lên. Trời đủ ấm. Cậu chỉ ngồi thoải mái hơn và ngắm nhìn dòng Rokytka chảy dưới sườn dốc, bình thản và không vội vã.

Nước chẳng bận tâm đến việc bao nhiêu thời gian đã trôi qua.

Nó cứ thế chảy.

Rồi các mùa trong năm bắt đầu hòa quyện vào nhau.

Harjin ngừng nhìn nhận một năm như bốn chương riêng biệt và bắt đầu nhìn nhận nó theo một cách khác — như một chuỗi những chuyến đi dạo. Những chuyến đi dạo khô ráo và những chuyến đi dạo ẩm ướt. Những chuyến đi dạo với hạt mưa lọt vào sau cổ áo. Những chuyến đi dạo khi không khí trong lành đến mức có thể nghe thấy tiếng Praha vọng lại từ Hloubětín.

Họ ra bờ suối Rokytka trong mọi điều kiện thời tiết.

Amaril không phản đối.

Trời mưa, cô bé lon ton bước bên cạnh anh dưới chiếc ô. Harjin không mua quần áo cho cô bé, nhưng anh đối xử với cô bé rất chu đáo. Anh không muốn biến cô bé thành một con búp bê nhỏ.

Dưới gầm cầu cạn, nước rỉ thấm xuống vũng nước. Vào mùa hè, chẳng có vũng nước nào ở đó, nhưng mùa đông lại mang chúng trở lại. Amaril lần nào cũng đi vòng qua vũng nước với đúng một quỹ đạo ấy, không bao giờ đi thẳng qua nó.

Harjin đã nhận ra điều đó trong lần đi dạo thứ tư hoặc thứ năm.

Cung phải.

Hai bước sang phải.

Rồi quay lại đường đi.

Luôn luôn.

Anh nghĩ về việc tấm bản đồ trên cơ thể cô ấy chính xác nhường nào. Anh cũng biết nó. Từ những năm tháng đi bộ trên từng viên đá lát cụ thể, qua những vết nứt, gồ ghề và những chỗ trơn trượt. Cơ thể ghi nhớ điều đó..

Ngọn đồi vào mùa đông thật khác lạ.

Cỏ rạp xuống và ẩm ướt, với lớp sương giá đầu tiên bám trên các rìa. Hòn đá tối màu hơn, ngấm đẫm nước, cùng lớp rêu sẫm lại thành một màu xanh lục đậm hơn. Tầm nhìn ra con suối Rokytku quang đãng hơn, bởi những bụi cây ven bờ đã rụng lá và trông như những vũ công mờ ảo.

Amaril ngồi xuống tảng đá ấy như mọi khi.

Nó chỉ cuộn tròn người lại sâu hơn — đôi chân thu sát vào nhau, cái đuôi giấu dưới thân.

Harjin lấy vạt áo khoác của mình đắp lên cho cô.

Chút xíu thôi.

Amaril se nepohnula.

Dívala se na vodu.

Một ngày mùa đông, họ đến bên sông Rokytka và dòng suื่อ đã đóng băng ở các bờ.

Không phải toàn bộ. Chỉ ở những nơi nước chảy chậm hơn mới hình thành những dải băng mỏng, trong suốt và giòn tan, với những bọt khí bị đóng băng bên trong. Ở giữa vẫn có dòng nước chảy tự do, tối sẫm và tĩnh lặng.

Harjin đứng lặng.

Amaril tiến lại gần bờ rìa băng giá và ngửi. Nó chạm vào đó bằng móng vuốt — khẽ khàng, một lần — rồi rụt chân lại.

Harjin cúi người xuống.

Nhìn xuyên qua lớp băng có thể thấy rõ mặt nước bên dưới. Những hòn sỏi dưới đáy mờ ảo qua làn sóng băng. Một trong số chúng sáng màu hơn những viên còn lại. Tròn trịa.

Harjin quan sát anh ta.

Rồi nước dưới lớp băng chuyển động. Dòng chảy nhỏ, một luồng gió nhẹ. Viên sỏi sáng màu dịch chuyển một centimet, khuất sau mỏm đá dưới đáy và biến mất.

Harjin đứng thẳng người lên.

Amaril đứng bên cạnh anh và nhìn theo nơi viên sỏi đã biến mất.

Mùa xuân mang đến những ngày thứ Bảy ấm áp đầu tiên.

Rokytka chảy xiết hơn hẳn so với mùa đông, mang theo lượng nước tan chảy dồi dào. Harjin đã nghe thấy tiếng nước từ tận khu vực cầu cạn. Một dòng chảy sinh động, nước đập vào những hòn đá ở khúc cua, cuốn theo những cành cây, lá cây và những vật nhỏ từ nơi khác tới.

Amaril tiến lại gần mép nước hơn mọi khi.

Harjin để mặc cô bé, tay cầm sợi dây dắt lỏng lẻo với độ dài vừa đủ để con chó ra tới bờ. Nó hít hà ngửi dòng nước. Chạm chân trước xuống mặt nước, thật nhẹ nhàng như đang thử nhiệt độ, rồi rụt lại.

Rồi nó làm lại lần nữa.

Và thêm một lần nữa.

Harjin ngồi xuống một hòn đá bên bờ và quan sát nó.

Nước chảy qua những chiếc chân trước, róc rách qua mấy hòn sỏi nhỏ, cuốn theo những giọt sáng bạc. Amaril nhắm hờ con mắt đục và dán chặt con mắt tối màu xuống mặt nước.

Harjin tự hỏi không biết nó đang nhìn thấy gì bằng con mắt đục vốn hướng về một nơi khác.

Đom đóm đã mang mùa hè đến.

Chúng bay đến như mọi năm — xuống bãi cỏ ven nước, ra những đồng cỏ ngập nước sau gò đl, tới rìa rừng nơi hàng cây bắt đầu và những cánh đồng khép lại. Vào tháng sáu, lúc xế chiều, khi ánh sáng vẫn chưa khuất hẳn sau chân trời và bầu trời thì ấm áp cùng oi nồng.

Con đầu tiên nhìn thấy bên suối Rokytka.

Một tia sáng chớp lên trong đám cỏ ven bờ.

Rồi con thứ hai cách đó một mét.

Thứ ba.

Chúng không cùng lúc phát sáng. Chúng xuất hiện từng con một, từ từ, như thể mỗi con đều đang đợi cho đến khi bóng tối vừa đủ độ tối.

Amaril đã chú ý đến chúng.

Nó đến gần một con, sà sát mặt cỏ, với chiếc mõm ngay trên chỗ ánh chớp vừa hiện lên. Nó chờ đợi. Con đom đóm lại phát sáng — một ánh chớp vàng óng, tĩnh lặng và chân thực — rồi Amaril rụt đầu lại.

Harjin ngồi trên sườn đồi và nhìn ra xung quanh.

Những con đom đóm xuất hiện ngày một nhiều. Chốc lát sau đã có mười, mười lăm, rồi nhiều hơn thế. Chúng bay lượn sát mặt nước và trên thảm cỏ, ánh sáng của chúng dịu dàng, uyển chuyển hệt như hơi thở.

Harjin nhớ lại bờ ruộng.

Nhớ đêm ngậm sao sa.

Nhớ những đom đóm bay lượn trong đám cỏ bên vũng trũng, từng con một, không vội vã, chẳng định hướng.

Bây giờ chúng cũng đang bay lượn như thế.

Harjin không động đực.

Amaril bước đến và ngồi xuống cạnh anh. Rất gần, sát sạt, thân thể trắng ngần ép sát vào bắp chân anh. Cô ngắm nhìn bầy đom đóm.

Harjin vuốt ve bên sườn nàng.

Họ ở bên nhau.

Những con đom đóm bay lượn.

Con suối nhỏ rì rào.

Không khí thoảng hương cỏ, nước và đá ấm, thứ suốt cả ngày đã hấp thụ ánh nắng và giờ đang trả lại vào bóng đêm.

Harjin gọi cho bà vào một ngày hè.

Chuyện đó hiếm khi xảy ra. Gia đình cách trở — bởi những bất hòan nhỏ nhặt, sự xa cách âm thầm, cuộc sống đượm buồn cuốn mỗi người đi một ngả. Mẹ sống ở đầu kia Praha và rất hiếm khi gọi điện, lần nào cũng vì chuyện thiết thực. Bà sống ở cái nơi chốn xưa cũ. Harjin đến thăm bà lần cuối là ba năm trước.

Giờ anh gọi mà chẳng vì lý do gì.

Bà nhấc điện thoại sau hồi chuông thứ ba.

„Haruši.“

Đó vừa là họ vừa là biệt danh, được rút gọn lại thành một âm tiết, mang theo cả tuổi thơ. Harjin chưa bao giờ phản đối. Ngay cả khi đã lớn tuổi hơn. Cả sau này nữa.

Cậu đơn giản là Haruš đối với bà.

„Bà ơi.“

„Cháu thế nào rồi?“

„Được.“

Khoảng lặng.

„Cháu có chó rồi đấy,“ bà nói.

Harjin khựng lại.

„Sao cậu biết?“

„Con không muốn sang à?“ bà nói. „Con có thể dắt nó theo.“

„Nó là chó Chihuahua,“ Harjin nói. „Nhỏ thôi.“

„Chó nhỏ thì tao rành.“ Giọng bà nghe như giọng của những người đã trải đời. „Nó tên gì?“

„Amaril.“

Bà lặp lại cái tên ấy. Khẽ khàng, tự lẩm bẩm một mình, như thể đang nếm thử từng từ.

„Đẹp đấy,“ bà bảo. „Đến đi.“

Harjin đến vào cuối hạ.

Chiếc xe buýt dừng lại cạnh con đường cũ, và Harjin băng qua đồng cỏ cùng con Amaril trên sợi dây dắt. Cỏ khô khốc, ngả vàng, đầy châu chấu. Amaril đi sát mặt đất và hít hà từng cọng cỏ.

Sau bãi cỏ là một ngôi nhà.

Khu vườn của bà không thay đổi nhiều sau ba năm như Harjin đã nghĩ. Bụi lý chua vẫn đứng đó, đám tầm ma dọc theo hàng rào cũng vậy. Nhà kho bên trong vẫn mang ngần ấy bóng tối và mùi dụng cụ cũ kỹ.

Và cây anh đào vẫn đứng.

Nghiêng lệch.

Khỏe.

Với lớp vỏ xám.

Harjin đi thẳng về phía nó.

Cậu bước đến gần thân cây, đặt tay lên lớp vỏ — lên sự thô ráp, sự gồ ghề đó — và tìm kiếm.

Cái u vẫn ở đó.

Cao hơn so với anh nhớ. Hoặc đúng hơn là ở một nơi khác với nơi ký ức đã đặt nó vào. Nhưng nó ở đó. Hình bầu dục, nhẵn nhụi, tối màu hơn lớp vỏ cây.

Harjin lướt ngón tay cái qua đó.

Nó nhẵn nhụi y như hồi thơ ấu.

Amaril ngửi chân anh, rồi đi đến sát thân cây và ngửi phần vỏ phía dưới, phần rêu ở rễ, lớp đất quanh gốc.

Harjin dõi theo cô.

Đoạn anh ngước mắt nhìn lên thân cây.

Cái u nằm ở độ tuổi trán anh. Hình bầu dục, khép hờ. Harjin áp lòng bàn tay cạnh đó. Anh cảm nhận được cái ấm áp của lớp vỏ cây.

Cây đứng phơi mình dưới nắng suốt mùa hè và giờ đang tỏa nhiệt ra.

Bà từ nhà đi tới.

Nhỏ nhắn, hơi còng xuống, mặc chiếc tạp dề có những chiếc túi sâu. Trên tay còn vương vết đất.

Bà dừng lại cạnh cây anh đào và nhìn Amaril.

Amaril quay người lại phía bà.

Bà cẩn thận cúi xuống, đưa tay ra thấp, lòng bàn tay hướng xuống dưới. Amaril ngửi ngửi.

Rồi nó tiến lại gần hơn và để bà gãi sau tai. Bà chậm rãi vuốt ve nó.

„Đẹp đấy,“ bà bảo.

„Vâng,“ Harjin nói.

Bà nội vươn người thẳng dậy.

Bà nhìn cây anh đào.

„Con có nhớ mình từng trèo lên đó không?“

„Con nhớ.“

„Lúc nào con cũng sợ cái cành thứ ba ấy.“

„Cành thứ tư cơ.“

Bà mỉm cười.

Không chút sửa đổi.

Sau đó, cô chỉ tay về phía luống hoa sát tường.

„Anh giúp em việc này nhé?“

Harjin đi cùng cô.

Amaril đi theo sau họ, thong thả, hít hà từng lối đi trong vườn. Dưới gốc cây anh đào, nó dừng lại thêm lần nữa. Nó ngửi lớp rêu, đi vòng quanh thân cây, rồi rời đi và tiếp tục bước.

Họ làm việc chưa đầy một tiếng.

Bà nội biết chính xác mình muốn gì và di chuyển trong khu vườn với sự tự nhiên giống như Amaril trong những chuyến dạo chơi. Từng món một về đúng chỗ của nó.

Sau đó, họ ăn ở ngoài trời cạnh chiếc bàn cũ dưới tán cây óc chó.

Bánh mì.

Cà chua.

Salad.

Món súp được hầm từ sáng.

Bà lặng lẽ bày thức ăn lên bàn. Harjin ăn. Amaril được múc riêng một bát súp nhỏ.

Bà nhìn cô ấy.

«Con mắt đục sữa ấy,» bà nói.

„Ừ.“

«Nó nhìn thế nào?»

Harjin suy nghĩ.

«Con không biết. Chắc là khác.»

Bà gật đầu.

Bà không đòi hỏi gì thêm.

Sau bữa ăn, họ ngồi bên bàn và im lặng. Harjin uống trà và nhìn ra khu vườn, nhìn cây anh đào, mấy bụi cây, cái nhà kho. Bà ngồi chắp tay trong lòng với ánh mắt chẳng vội vã đi đâu.

Amaril nằm dưới chân Harjin.

Phía sau khu vườn là vùng nông thôn. Cánh đồng xa xa, rìa khu rừng, chân trời xanh ngắt. Một chú chim bay lượn vòng trên cây anh đào rồi biến mất sau mái nhà.

Bà nói:

„Con còn nhớ nút thắt đó chứ?“

Harjin quay đầu lại.

Bà đang nhìn cây anh đào.

«Trên cây anh đào á?»

«Ừ.» Bà giơ tay lên và chỉ thẳng vào chỗ nó nằm. «Kia kìa. Lúc nào cháu cũng nhìn nó lúc trèo cây. Cháu bảo là nó nhìn thấy đấy.»

Harjin im lặng một lúc.

«Tôi đã nói thế à?»

«Hồi nhỏ ấy. Cháu khoảng năm tuổi.» Bà đan hai tay vào nhau. «Cháu bảo: cái cây có con mắt.»

Harjin nhìn cây anh đào.

Từ đây nhìn sang, cái bướu cây gần như vô hình. Khoảng cách và ánh sáng đã hòa lẫn nó vào lớp vỏ. Nhưng Harjin biết nó ở đâu.

„Và tôi đã đoán đúng chứ?“ cậu hỏi.

Bà mỉm cười lần nữa.

„Ai mà biết được,“ bà nói. „Cây cối ghi nhớ những gì chúng nhìn thấy.“

Harjin uống trà.

Amaril ngửi đôi giày của anh rồi lại ngồi xuống.

Cây anh đào đứng bất động, với một bướu gỗ, lớp vỏ đầy vết nứt và bóng râm trải dài qua luống hoa.

Harjin cảm nhận được nó, hình ảnh ấy đã khắc sâu vào ký ức của cậu bên cạnh những thứ khác.

Bên cạnh ánh sáng bạc trên dòng Rokytka.

Bên cạnh những con đom đóm trong đám cỏ.

Bên cạnh đôi mắt đục ngầu của Amaril, đang nhìn về một hướng khác.

Mùa thu đến lần thứ hai.

Harjin nhận ra điều đó qua cái cây. Cây đoạn ở góc phố bắt đầu rụng lá — trước tiên là lá vàng, sau đó là lá nâu, và cuối cùng chỉ còn trơ lại những chiếc lá xám xịt bị gió thổi bay khắp đường phố. Cây vân sam phía sau khu vườn nhỏ vẫn xanh tươi như mọi khi, và điều đó khiến nó trở nên khác biệt. Cây vân sam xanh duy nhất trên cả con đường, trong khi tất cả những thứ khác đều phai màu.

Họ vẫn tiếp tục đến Rokytka.

Amaril đi chậm hơn một chút.

Harjin bắt đầu nhận ra điều đó. Quãng đường đi mất nhiều thời gian hơn. Gần cầu cạn, Amaril dừng lại hơn một lần và Harjin đứng đợi.

Anh kiên nhẫn chờ đợi.

Ngọn đồi dốc hơn.

Hoặc ít ra thì trông có vẻ là như vậy, khi Amaril bước lên cẩn thận hơn, với hai chân trước dang rộng hơn một chút, như thể đang tìm kiếm một chỗ bám chắc chắn hơn.

Harjin cõng cô ấy.

Lúc đầu chỉ từ cầu cạn đến gò đất. Sau đó là cả chặng đường đến chỗ hòn đá. Cô ấy được cõng rất nhẹ nhàng — cô ấy luôn rất nhẹ nhàng — và chưa bao giờ phản đối. Cũng không cựa quậy, hay cố gắng nhảy xuống. Cô ấy chỉ ngồi trong vòng tay anh và nhìn về phía trước.

Trên gò đất, Harjin đặt cô ấy ngồi cạnh hòn đá của họ.

Amaril ngồi xuống.

Cô nhìn xuống dòng Rokytka.

Harjin ngồi xuống bên cạnh.

Dòng nước chảy. Ánh sáng tháng Mười, thấp thoáng, mang sắc vàng, biến mọi thứ xung quanh thành khoảnh khắc mùa thu ngắn ngủi, khi thế giới trông vừa già nua vừa xinh đẹp hơn.

Harjin nhớ lại mùa hè.

Nhìn những con đom đóm trên mặt nước.

Nhìn Amaril, con vật đã chạm mõm vào chúng rồi rụt đầu lại.

Nhìn người bà, người đã vuốt ve sau tai nó và bảo là đẹp.

Nhìn cái mắt gỗ trên thân cây anh đào, nhẵn thín dưới ngón tay cái, khép kín và sẫm màu hơn lớp vỏ.

Cậu nhìn Amaril.

Con mắt đục của nó đang nheo lại.

Con mắt tối màu thì hướng nhìn mặt nước.

Harjin lướt tay qua lưng nó — một lần, thật chậm rãi, từ gáy đến chiếc đuôi ngắn. Amaril không hề cử động. Nó chỉ thở ra theo cái cách vốn tựa như sự đồng thuận không lời.

Nước vẫn chảy mãi.

Một chuyến tàu xa xôi đi qua phía chân trời.

Amaril không ngẩng đầu lên.

Harjin bất chợt cử động đôi tay, dù anh vẫn chưa bế cô lên.

Anh chỉ cảm nhận trước sức nặng của cô trong tay.

Cái sức nặng nhỏ bé, quen thuộc ấy, giờ đây như đòi hỏi sự chú ý lớn hơn.

Anh không nói gì.

Harjin ngồi xổm xuống và bế thốc Amaril lên.

Nhẹ nhàng.

Không vội.

Nàng ngồi xuống, đặt cằm lên cẳng tay anh và khẽ nhắm cả hai mắt lại.

Harjin chậm rãi đứng dậy.

Anh đứng trên gò đất với Amaril trong vòng tay, nhìn dòng Rokytka vẫn chảy như mọi khi — dẫu hè hay đông, dẫu có những buổi dạo chơi hay không, dẫu Harjin có quay về hay không.

Nước không đợi chờ.

Nước chỉ chảy.

Harjin quay lưng khỏi con suối nhỏ và bắt đầu đi xuống sườn dốc.

Amaril không mở mắt.

Nàng thở.

Và Harjin ôm thân thể nhỏ bé ấy đi xuống cạn cầu cạn, qua cầu cạn, qua đường phố, qua cánh cổng, về nhà dưới bóng cây tùng.

Bước này nối tiếp bước kia.

Cẩn thận.

Như một vật mà hắn muốn mang đến nơi nó thuộc về một cách an toàn.