Chương 10 – ZAARE LULLABY

Quán ăn nhanh Trung Quốc đóng cửa lúc chín giờ.

Hamburger biết điều đó, bởi vì người phụ nữ sau quầy đã nói bằng tiếng Trung và Christmas dịch lại bằng cử chỉ: hai tay chắp vào nhau, đôi mắt hơi nhắm lại và một cử động đầu nhỏ.

Trước chín giờ.

Mới bảy giờ rưỡi.

Bên ngoài tuyết đang rơi. Khác với ban ngày. Tuyết ban đêm dày hơn, tĩnh lặng hơn. Nó rơi xuống tấm kính trưng bày và tạo thành một lớp màn khiến thành phố chỉ hiện lên như những đốm sáng vô định hình.

Ánh sáng vàng.

Ánh sáng xanh.

Ánh sáng hồng.

Praha rực ánh đèn neon.

Họ ngồi cạnh cửa sổ. Trước mặt Hamburger là một tách trà. Cậu đến mà không cần gọi món, có lẽ vì người phụ nữ sau quầy có hệ thống phân phối hơi ấm riêng của mình. Christmas thì có một chiếc bát trống với ít nước sốt đọng ở đáy và một chiếc tách vừa uống xong. Trên bàn đặt hai chiếc điện thoại, cả hai đều úp màn hình xuống.

Hamburger áp hai bàn tay vào thành tách để sưởi ấm.

Cái tách ấm áp trong tháng Mười Hai. Một thứ mà có lẽ có từ tiếng Nhật, hoặc tiếng Trung, hoặc cả hai, hoặc chẳng có từ nào cả. Nhưng bản thân sự việc ấy đã tồn tại trước cả các từ ngữ, sau cả các từ ngữ và nằm giữa chúng.

Lòng bàn tay đã ấm lên.

Thế là đủ.

Christmas nhìn ra ngoài cửa sổ. Má cậu hơi ửng đỏ, tóc vẫn còn ẩm. Hamburger ngắm nhìn cậu với sự trìu mến, cậu đã trở nên thân thiết với anh rồi. Christmas quay lại. Cậu bắt quả tang anh, nhưng Hamburger không né tránh. Hamburger đã có thể đọc nụ cười của Christmas mà không cần đến máy dịch. Một nụ cười nói lên rằng: tôi biết anh đang nhìn, và tôi thấy điều đó thật dễ chịu, nhưng tôi sẽ không nói ra bằng lời đâu. Hamburger cầm tách lên và uống một ngụm.

Trà.

Hà.

Từ ngữ thốt ra suýt đúng. Tông giọng có thể sai. Hamburger biết điều đó. Tiếng Trung có thanh điệu và anh lúc bấy giờ mới chỉ làm chủ được một thanh, thanh ngang, loại phù hợp với những biểu cảm khi đọc bản tin dự báo thời tiết. Không phải cho câu „đôi tay biết trước“. Không phải cho mái nhà của một ai đó vẫn đang tìm kiếm tổ ấm ở nơi khác. Nhưng với một từ tại chiếc bàn nhỏ, thế là đủ.

Anh cầm điện thoại lên.

Anh xoay nó lại. Ứng dụng dịch vẫn đang mở từ lúc đi dạo. Trong lịch sử vẫn còn lưu lại những câu của cả ngày — tiếng Trung và tiếng Séc trộn lẫn, những thứ lai tạp, những câu không rõ hẳn ngôn ngữ nào, những câu chuyển từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác như nước được rót từ bình này sang bình khác.

Hôm nay.

Quán ăn nhỏ.

Kè sông.

Quảng trường.

Zhang Li.

Hà.

Hamburger hỏi:

Nói thế nào nhỉ — ngôi sao? Ngôi sao ngoài kia kìa?

Christmas nhìn ra ngoài cửa sổ, như thể muốn kiểm tra xem bên ngoài có ngôi sao nào thực sự không.

Viết bằng tiếng Trung:

Xīngxīng. (Ngôi sao.)

Hamburger nhìn chằm chằm vào từ đó.

Xīngxīng.

Cậu nhẩm lại trong đầu. Hai âm tiết lặp lại. Cứ như thể một ngôi sao cần đến hai âm thanh để tồn tại.

Cậu nói thành tiếng.

Khẽ khàng, suýt thì nói với chiếc cốc:

„Xīngxīng.“

Christmas nhìn ông ta.

Hamburger nhìn chằm chằm vào bàn, tập trung vào cách phát âm, vào các tông giọng, vào hình dáng của từ trong miệng, vào khoảng cách giữa cách anh nghe thấy nó và cách nó thốt ra.

Christmas viết:

Hái kěyǐ. (Vẫn tạm ổn.)

Hamburger đọc lại câu đó. Rồi anh cười khẽ. Vẫn tạm ổn. Tiêu chuẩn kiểu Praha-Trung Hoa cho từ tiếng Trung đầu tiên sau nhiều năm sống ở Đức.

Christmas cũng mỉm cười.

Người phụ nữ sau quầy hàng phía sau họ đang di chuyển thứ gì đó — cốc, bát, ấm trà — và chuyển động tạo ra âm thanh nhịp nhàng, tĩnh lặng. Quán ăn vặt ngoài ra vẫn im lìm. Bàn thứ hai trống không, ánh sáng ở phần phía trước hơi mờ đi, đúng kiểu các nhà hàng thường làm vào lúc họ bắt đầu chuẩn bị đóng cửa mà không cần nói thẳng ra.

Hamburger cầm điện thoại lên. Anh nhìn màn hình một lúc, rồi gõ:

Viết cho tôi thêm một từ nữa đi. Bất kỳ từ nào.

Christmas đọc được dòng đó. Cậu suy nghĩ rồi viết bằng tiếng Trung:

Liú. (Giữ lại. Hay để dòng chảy tự nhiên. Tùy thuộc.)

Hamburger nhìn chằm chằm vào từ đó.

Liú.

Giữ lại. Để dòng chảy tự nhiên. Tùy thuộc.

Anh lẩm bẩm trong đầu. Tông giọng mang sự bất định, và một tông giọng khác sẽ thay đổi hoàn toàn ý nghĩa của từ ngữ. Christmas đã từng nói với anh điều đó — chính xác hơn là viết ra — từ trước rồi, nhưng mãi đến tận bây giờ Hamburger mới hiểu tại sao. Một từ có thể mang nghĩa giữ lại hoặc để dòng chảy tự nhiên tùy thuộc vào cách bạn phát âm nó, vốn không phải là một sự hiểu lầm. Đó là sự chuẩn xác ngụ ý rằng: điều đó phụ thuộc vào cảm xúc của bạn khi mở miệng ra nói.

Anh nói thành tiếng:

„Liú.“

Christmas gật đầu. Sau đó cậu chỉ ngón tay về phía con sông. Không nhìn thấy nó, nhưng nó vẫn ở đó. Cử chỉ ấy ngụ ý rằng: từ đó thuộc về nơi ấy.

Hamburger đã hiểu.

Liú.

Nước, thứ vẫn là chính nó bằng cách chảy đi.

Và rồi từ hư không xuất hiện ý nghĩ về Hamburg — nơi anh đã rời đi, nơi người ta nói tiếng Đức, nơi có cảng biển và nước cũng biết cách ra đi mà vẫn ở lại. Hamburg tựa như liú. Một nơi để cho thứ gì đó chảy đi và qua đó biến thành một điều gì đó khác với những gì Hamburger mong đợi.

Anh cầm điện thoại lên, viết bằng tiếng Séc:

Anh muốn nói với em một điều.

Christmas đã đọc điều đó và chờ đợi.

Ở Hamburg có một cảng biển. Anh thường đến đó khi nỗi đau của anh trở nên không thể chịu đựng nổi. Anh nhìn dòng nước. Nước chuyển động không vì lý do gì cả. Anh tự nhủ: mình cũng phải chuyển động như thế. Không vì lý do gì. Cứ thế tiến bước.

Christmas đã đọc được điều đó.

Anh đến Prague chính vì lý do đó. Vì dòng nước. Prague cũng có một con sông.

Christmas đọc câu đó hai lần. Hamburger thấy mắt cậu lướt qua dòng chữ, rồi quay lại. Sau đó, Christmas viết bằng tiếng Trung:

Wǒ zhīdào nǐ wèishénme lái. (Tôi biết tại sao anh đến.)

Hamburger mỉm cười với anh ấy. Christmas tiếp tục bằng tiếng Séc:

Không phải vì anh đã nói với em thế. Mà bởi vì dòng nước biết rõ lối đi của mình.

Người phụ nữ sau quầy mang ra một chiếc đĩa nhỏ mà không cần hỏi.

Hai miếng gì đó màu nâu và tròn. Hamburger không biết đó là gì. Christmas nhìn kỹ.

Anh nói bằng tiếng Trung:

Nǚshì, zhè shì shénme? (Thưa bà, đây là gì vậy?)

Người phụ nữ sau quầy trả lời bằng tiếng Trung, nhanh nhẹn, với nụ cười của những người nấu ăn vì họ muốn thế, chứ không chỉ vì họ buộc phải làm vậy. Christmas lắng nghe rồi quay sang nhìn Hamburger.

Anh lấy điện thoại ra và viết bằng tiếng Séc:

Cô ấy bảo: món ngọt. Dành cho cuối ngày. Khi chúng ta là những vị khách ngoan.

Hamburger đọc đoạn đó. Rồi anh nhìn xuống chiếc đĩa nhỏ. Anh lấy một miếng. Nó mềm, hơi dính tay — lớp phủ đường, hoặc mật ong, hoặc cả hai.

Anh cắn một miếng.

Hương vị khác với món bánh boží milosti trong phòng của Christmas, khác với bánh kẹo từ các quầy hàng ở Praha. Vị ngọt kiểu Trung Hoa, phức tạp hơn một chút, thoảng vị gừng hay quế hoặc thứ gì đó mà Hamburger không gọi tên được.

Christmas lấy miếng thứ hai.

Họ ăn.

Không một lời.

Người phụ nữ sau quầy bước ra sau và bắt đầu tắt chiếc đèn phía sau. Chiếc đèn phía trước vẫn sáng, nhưng sự tĩnh lặng của không gian như muốn nói: thêm chút nữa thôi, rồi sẽ đến lúc.

Hamburger chống khuỷu tay lên bàn.

Cậu nhìn Christmas. Christmas đăm chiêu nhìn xuống mặt bàn.

Hamburger cầm điện thoại lên:

Tôi muốn học một từ mỗi ngày. Không hơn. Một từ.

Christmas đã đọc nó. Sau đó anh ấy viết bằng tiếng Séc:

Hôm nay cậu đã học ba từ.

Hamburger viết:

Từ nào?

Christmas viết:

Chá. Xīngxīng. Liú.

Hamburger đọc lại chúng.

Trà.

Ngôi sao.

Ở lại hay để dòng chảy cuốn đi.

Ba từ. Không từ nào phát âm hoàn hảo cả. Anh nói chúng ra thành tiếng.

„Chá. Xīngxīng. Liú.“

Bà chủ quán phía sau quầy tắt ngấm ngọn đèn phía sau.

Quán ăn nheo mắt lại. Ngọn đèn phía trước vẫn là cái duy nhất, màu vàng và nhỏ xíu. Nó sáng vừa đủ để nhìn thấy chiếc bàn, hai chiếc cốc, hai khuôn mặt, tuyết ngoài cửa sổ.

Christmas cầm điện thoại lên.

Viết bằng tiếng Trung:

Nǐ juéde lěng ma? (Anh có lạnh không?)

Christmas a Hamburger nhìn câu nói ấy.

Tác giả:

Không.

Christmas viết:

Tôi cũng không.

Hamburger mỉm cười.

Đó là toàn bộ cuộc trò chuyện. Hai câu về nhiệt độ.

Ngoài cửa sổ trời không rơi tuyết. Hamburger chỉ nhận ra điều đó vào khoảnh khắc tuyết đã ngớt. Ánh đèn sau lớp kính trở nên sắc nét. Prague lấy lại những đường nét vốn có. Ánh sáng vàng từ cửa hiệu đối diện. Vết phản chiếu màu xanh lam của đường dây điện xe điện. Bảng hiệu neon ở góc phố, phát ra ánh sáng đỏ và nói gì đó bằng tiếng Séc. Hamburger đọc nó nhưng lại chẳng muốn đọc. Cậu chỉ nhìn thấy ánh sáng đỏ trên lớp tuyết trắng.

Đẹp.

Đẹp một cách tầm thường, như những sự việc thường thấy vào tháng Mười Hai, khi thứ gì đó không cần phát sáng lại cứ phát sáng, tuyết nằm ở nơi vốn không có nó, và con người ngồi bên chiếc bàn nhỏ với ly trà rồi tự nhủ: Đẹp.

Christmas cũng đang nhìn ra ngoài cửa sổ.

Hamburger quan sát cậu ta.

Và rồi:

Hamburger.

2:45.

Vòng quay kim loại phía sau những cuốn sách.

Bóng tối trên tường.

Ngọn nến đã tắt.

Và rồi âm điệu ấy.

Dư âm sau nốt nhạc.

Vroucnopotir.

Từ ngữ đọng lại trên đầu lưỡi. Cứ như thể nó đang ngồi lơ mơ ở đâu đó, nơi có những thứ mà cơ thể biết trước cả tâm trí.

Hamburger không nói to từ đó.

Hắn không viết ra.

Hắn chỉ cảm thấy nó sau lồng ngực. Ngay tại nơi mà lúc ấy, vào lúc 2 giờ 45 phút, hắn đã cảm nhận được phương hướng. Nơi cơ thể đã biết trước rằng Hamburg không phải là nơi hắn nên ở lại. Nơi lần đầu tiên một thứ vốn đứng yên bắt đầu chuyển động.

Khi ấy, âm thanh đó bảo anh:

hãy rời đi.

Giờ hắn mới nói với anh:

cậu đang ở đây.

Hamburger cầm lấy cốc. Uống cạn chỗ trà. Đặt cốc lên bàn cạnh cốc của Christmas. Hai chiếc cốc. Lần này cả hai đều trống không, đã uống cạn đến giọt cuối cùng.

Christmas nhận ra điều đó. Cậu cầm lấy cốc của mình. Kéo dịch lại gần cốc của Hamburger hơn. Chiếc này cạnh chiếc kia.

Những thứ lặp đi lặp lại và có ký ức riêng của mình. Những chiếc cốc nhựa ở Hot Grill. Những chiếc cốc ở quán ăn Trung Hoa. Những chiếc mỏ neo được đặt ở chính giữa, để chiếc bàn biết nơi có hai người thuộc về nhau.

Bà chủ quầy bước tới bàn của họ. Không phải mang theo hóa đơn. Mà là một chai nhỏ và hai chiếc ly. Những chiếc ly trong suốt, nhỏ nhắn, loại ly rót ra thì ít nhưng đong đầy cảm giác sung túc. Bà rót vào mỗi ly một chút chất lỏng trong suốt, hơi ngả vàng.

Bà nói ngắn gọn vài câu bằng tiếng Trung.

Christmas đáp lời bà.

Cậu ấy bảo: để làm ấm người. Cho quãng đường về nhà.

Bà chủ quầy mang chai đi. Hamburger cầm ly lên. Christmas cầm ly lên. Họ nhìn nhau.

Họ mặc đồ vào. Áo khoác, khăn choàng. Christmas thọc tay vào túi lấy ra đôi găng tay đỏ. Cậu đeo vào. Hamburger kéo cao cổ áo khoác. Nhét điện thoại vào túi.

Hamburger quay người nhìn chiếc bàn.

Ở đó chỉ còn lại hai chiếc cốc trống, hai cái ly nhỏ và một miếng lót giấy in chữ Trung Quốc.

Christmas cũng quay người lại. Anh nhìn vào những gì còn sót lại ở đó.

Con phố thật yên tĩnh. Chỉ có những ngôi nhà, ánh đèn hắt qua khung cửa sổ và vỉa hè in dấu chân người trên tuyết. Rồi một con phố khác. Christmas bước qua đó như một người đã quen thuộc nơi này. Hamburger đi theo phía sau. Tiếng giày bước trên mặt đường thật khẽ, tuyết làm giảm bớt âm thanh.

Rồi qua cây cầu, đi xuống những bậc thang và họ đã đứng ở một quảng trường nhỏ, nơi có cây thông Noel. Christmas dừng lại.

Cậu đứng cạnh cây thông và ngước nhìn lên. Nhìn những dây đèn trắng lấp lánh. Hamburger đứng ở bên cạnh. Christmas cầm điện thoại lên.

Cậu gõ một từ tiếng Trung:

Měi. (Đẹp.)

Hamburger nhìn cây thông. Nhìn ánh sáng. Nhìn lớp tuyết.

Rồi cậu viết:

Ừ.

Tuyết lại bắt đầu rơi. Nhẹ nhàng. Thứ tuyết tĩnh lặng ấy xuất hiện khi bạn thậm chí chẳng còn nhớ đến tuyết nữa, để rồi bất chợt vương trên mái tóc. Christmas ngẩng đầu lên. Tuyết rơi trên gò má anh.

Hamburger nhìn thấy anh.

Tuyết trên mái tóc.

Tuyết trên gương mặt.

Praha vào tháng mười hai, đúng như bản chất của nó. Không mang tính điện ảnh, không hoàn hảo. Rất thực tế. Christmas với đôi găng tay đỏ, mái tóc ẩm ướt và tuyết đọng trên hàng mi đang ngước nhìn lên ngọn cây, như thể đang tìm kiếm ở đó một giấc mơ mà không ai khác hay biết.

Có lẽ anh đã tìm thấy nó ở đó.

Hamburger có những ngón tay chậm chạp. Pinyin được xếp từ từ điển và công cụ dịch, không đáng tin cậy về mặt ngữ điệu, có lẽ không hoàn toàn chính xác.

Wǒ xiǎng liú. (Chợt muốn ở lại.)

Christmas cởi găng tay ra.

Nó đưa tay ra về phía anh ấy. Hamburger cầm lấy tay cậu.

Christmas không quay đầu nhìn Hamburger. Cậu vẫn đứng với cái đầu hơi ngẩng lên, hướng về phía cái cây, hướng về ánh sáng, hướng về tuyết. Nhưng bàn tay cậu trong tay Hamburger thật vững chắc.

Hamburger cũng ngẩng đầu nhìn lên.

Nhìn lên cái cây.

Những bông tuyết rơi dưới ánh đèn đường.

Xīngxīng.

Rồi nốt nhạc của màn đêm vang lên lúc 2:45 sáng, khi Hamburger nằm trên tấm thảm và trong cơn mơ màng nghe thấy thứ gì đó chẳng tài nào hiểu nổi.

Vroucnopotir.

Như tiếng vang của một điều gì đó vẫn còn đọng lại.

Hamburger đứng cùng Christmas tay trong tay.

Và chẳng có điều nào trong số đó cần phải dịch.