Chương 1: Truyền thuyết tái xuất, nhưng tiếc thay là về nhà

Đã kể câu chuyện này, ngay từ đầu tôi xin được nói rõ rằng trong đời tôi, các anh hùng trở về theo một cách khác.

Tôi không bảo là tốt hơn. Người ta không được lý tưởng hóa quá khứ, chỉ những kẻ quên đi vách ép nhựa umakart, những hàng người xếp hàng mua thịt và cái màu tất kỳ lạ khiến người phụ nữ nào trông cũng như thể chân vừa được nhúng vào tách trà mới làm vậy. Nhưng khi ai đó trở về, ít ra người ta còn hiểu được. Con trai đi nghĩa vụ về. Chồng đi quán nhậu về. Hàng xóm đi viện về. Kiện hàng từ bưu điện, nếu như bưu điện quyết định rằng lần này họ sẽ tồn tại.

Con trai tôi trở về với tư cách là La-Tex-Homme.

Vâng. Chính xác là thế.

La-Tex-Homme.

Sau khi chết, con người ta quen với đủ thứ. Quen với việc không còn thân xác. Quen với việc không cần mở cửa nữa, bởi vì cửa lúc này thiên về một thỏa thuận xã hội hơn là một vật cản. Quen với việc khi ai đó để cái tách uống trà trên kệ bếp ba ngày trời, bạn không thể nhặt nó lên rồi bỏ vào bồn rửa, dẫu điều đó làm bạn tổn thương ở một tầng sâu mà thần học rõ ràng không hề đề cập tới.

Nhưng cái từ La-Tex-Homme thì bạn chẳng thể nào quen được.

Không phải lúc nào cũng ngay.

Và có lẽ là không bao giờ.

Nhất là khi bạn phải gắn điều đó với đứa con của mình. Với một con người mà bạn từng tắm cho trong chiếc chậu nhỏ, từng cắt móng tay, kiểm tra nhiệt độ trên trán và bảo nó đội mũ vào vì trời đang lộng gió. Người ta cứ nghĩ rằng tình mẫu tử có một tiến trình tự nhiên nào đó. Trẻ con. Trường học. Tuổi dậy thì. Công việc. Thậm chí là cả một chút thành công nữa, khi mà bạn đã đầu tư vào nó biết bao nhiêu bát súp, bữa phụ và cả những lời phê trong sổ liên lạc.

Bạn không hề mong đợi rằng có một ngày nó sẽ đứng trong một căn hộ cổ ở Praha trước chiếc thùng các-tông có ghi dòng chữ LA-TEX-HOMME bằng bút lông, và làm ra vẻ như số phận vừa quay trở lại với mình.

Số phận.

Nằm trong thùng các-tông.

Dưới tấm khăn phủ.

Thưa quý vị, thế mới gọi là rất hiện đại.

Dẫu sao thì ngày nay mọi thứ đều hiện đại. Prague năm 2026 đầy rẫy những thứ biết nói, biết chớp nháy, tự động cập nhật và ra vẻ như đang giúp ích. Trên vỉa hè, những con robot nhỏ chở đồ ăn cho những người đủ khả năng không cần nấu nướng. Người ta bảo trong các văn phòng có những chương trình chuyên viết thư hộ cho những kẻ chẳng còn thời gian để viết lấy một lời xin lỗi cho chính mình. Ở các hộ gia đình khá giả hơn, máy móc rửa bát đĩa, những con quái vật tròn vo hút bụi, và tủ lạnh thì có lẽ biết thông báo khi hết sữa chua.

Con trai tôi từng có một chiếc Google Mini.

Đã nói chuyện với thứ đó.

Nó gọi đó là trợ lý.

Thời của tôi, trợ lý là một con người. Có tay, có chân, có lương, đôi khi còn có cả tâm trạng tồi tệ, nhưng ít ra còn nhận biết được là người ta đang nghe bạn nói hay chỉ đang chờ bạn nói dứt câu. Thứ này là một khối trụ nhỏ, đứng xó xỉnh nào đó trong căn nhà và trả lời với cái giọng nhiệt tình đến mức đáng ngờ. Người ta hỏi nó về thời tiết và nó trả lời. Người ta hỏi giờ và nó trả lời. Người ta chắc cũng có thể hỏi nó về ý nghĩa cuộc sống, nhưng tôi thì không khuyến khích đâu. Những thứ không có thể xác thường hay có xu hướng nói năng quá mức chắc nịch.

Thế mà máy rửa bát robot, máy hút bụi robot, tủ lạnh robot, bất cứ thứ gì là robot, tất cả những thứ đó con trai tôi hiển nhiên là không có tiền mua. Tương lai lướt qua cậu ấy như một vị khách ăn mặc chỉnh tề, dừng lại ở ngưỡng cửa trong khoảnh khắc, đảo mắt nhìn quanh căn hộ rồi quyết định thà đứng chứ không ngồi xuống còn hơn.

Cậu ấy có một căn hộ cũ. Những chiếc cốc cũ. Những hóa đơn cũ. Một chiếc hộp cũ.

Và một rắc rối mới, thực chất lại cũ đến mức đủ tuổi làm chứng minh thư nhân dân rồi.

Nó muốn được nhìn thấy.

Đó là một câu nói dễ thốt ra, nếu người ta không biết nó có nghĩa là gì. Nó muốn được nhìn thấy không phải như một người con ngoan, không phải như một người lớn chừng mực, không phải như một kẻ đã đóng tiền điện tạm ứng và biết cách ăn mặc sao cho không ai phải bàn tán ở hành lang. Nó muốn được nhìn thấy như một La-Tex-Homme.

Trong bộ đồ latex.

Mang giày đỏ.

Cầm roi.

Và tôi, mẹ của nó, đáng lẽ phải có mặt ở đó.

Đã chết, tất nhiên rồi.

Đó là một chi tiết quan trọng trong cấu trúc gia đình chúng tôi. Tôi đã không thể đến nơi, bấm chuông, bảo nó cho tôi xem, ừ thì thôi cứ cho xem đi nếu đã bắt buộc phải thế, rồi sau đó im lặng nửa tiếng đồng hồ theo cách mà nó sẽ hiểu được tất cả mọi điều. Tôi đã không thể giúp nó kéo khóa. Tôi đã không thể mang súp cho nó. Tôi đã không thể bảo nó rằng nó đúng là đồ khùng, nhưng là đứa khùng của tôi, câu nói mà các bà mẹ hay dùng khi họ muốn tỏ ra dịu dàng mà vẫn giữ lại quyền phán xét.

Tôi chỉ có thể kể chuyện.

Và kể chuyện là một điều nguy hiểm.

Nhất là trong gia đình.

Bởi vì ai kể chuyện, kẻ đó đang dọn dẹp. Di chuyển mọi thứ vào đúng chỗ của chúng. Trao cho người này chiếc áo khoác, người kia vết bẩn, người thứ ba nỗi nhục nhã, người thứ tư cái danh vị. Và khi người kể chuyện là một người mẹ, thì lại càng tồi tệ hơn. Người mẹ biết đứa trẻ trước khi đứa trẻ học được cách nói dối. Đó là một lợi thế kinh khủng. Và còn là một sai lầm khủng khiếp hơn nữa.

Bản thân tôi từng nghĩ rằng mình biết con trai tôi là ai trong một thời gian dài.

Các bà mẹ thường nghĩ thế.

Và đôi khi họ đúng.

Chỉ có điều, sự thật mà người mẹ ôm giữ quá lâu, theo thời gian sẽ bắt đầu mốc meo hệt như chiếc khăn trải trên thùng các-tông ở căn phòng phía sau.

Con trai tôi đứng trước một ngôi nhà ở Praha 3 vào một buổi tối nọ, tay cầm chìa khóa.

Chỉ có vậy.

Không có vụ nổ nào. Không có tia chớp nào. Không có bầu trời nào mở ra để báo hiệu rằng cuộc hồi hương đang bắt đầu. Chỉ là một người đàn ông cầm chìa khóa trước ngôi nhà mà ở đó, người ta đã biết quá nhiều điều trong suốt một thời gian quá dài.

Huyền thoại đang trở về.

Nhưng ngặt một nỗi, lại là về nhà.