CHƯƠNG 2 – Cách chúng tôi hút thuốc lá ở Ugocsa utca

Thuốc lá do Dénes Szalai mang đến.

Dénes Szalai lớn hơn tôi bốn tuổi và ở cầu thang thứ ba, lầu một. Tay cậu ấy lúc nào cũng hơi nhờn bóng, dù lúc đó chẳng sửa chữa gì, và đi với hai vai hơi chồm về phía trước, như thể đã quen đi qua những cánh cửa thấp. Bọn tôi không hay nói chuyện với cậu ấy lắm, bởi mấy đứa lớn không hay nói chuyện với mấy đứa nhỏ, trừ khi chúng muốn khoe khoang thứ gì hoặc muốn tụi tôi làm gì đó.

Lần này cậu ta muốn khoe thứ gì đó.

Cậu ta đứng ở hành lang tầng hai và gọi với xuống cái sân nơi ba đứa tôi đang ngồi dưới gốc cây. Đó là tuần lễ sau mùa hoa bông, hoặc hơn thế một chút. Bông đã biến mất gần hết và cái cây lại trông giống một cái cây bình thường.

„Này.“

Tôi không ngước lên ngay, vì tôi không biết cậu ta gọi chúng tôi hay không.

„Này, ba đứa chúng mày.“

Tôi ngoái lại nhìn. Dénes Szalai đang tựa người vào lan can, tay cầm một bao thuốc lá. Một bao nhỏ, màu trắng, hơi móp ở góc. Cậu ta cầm sao cho người ta thấy rõ đó là thuốc gì.

Márty Németh đứng dậy trước tôi. Chúng tôi đi thẳng lên cầu thang. Gyözö Cserdi đi cuối cùng, tôi cứ sợ cậu ấy sẽ nói gì với ai đó, nhưng rồi cũng đi theo.

Dénes Szalai không đưa bao thuốc ra cho chúng tôi xem gần. Cậu ta mở nắp, rút ra một điếu rồi ngắm nghía, như thể đang săm soi nó.

„Chúng mày biết hút thuốc không?“

„Biết,“ Márty Németh đáp.

Gyözö Cserdi không nói gì.

„Biết,“ tôi cũng lên tiếng, dẫu sự thật không phải vậy.

Dénes Szalai nhìn sang Mártyho Németha.

„Cậu hút thuốc à?“

„Một ngày nào đó.“

„Ở đâu?“

Márty Németh chần chừ giây lát.

„Ở nhà bà.“

Dénes Szalai nhìn cậu ấy bằng ánh mắt mà những đứa lớn thường nhìn mấy đứa nhỏ hay nói dối. Nhưng anh không nói gì. Lấy ra ba điếu thuốc và đưa cho mỗi đứa một điếu. Rồi anh lấy điếu thứ tư cho mình.

„Không phải ở đây,“ anh nói. „Ở đây người lớn ngửi thấy ngay đấy.“

Tôi biết anh đang nói gì. Từ một số cửa sổ có thể nhìn bao quát cả cái sân. Và người lớn nhìn thấy rõ nhất những gì mà người ta không muốn.

„Đi đến Ugocsa thôi.“

Phố Ugocsa cách chỗ chúng tôi một quãng ngắn. Không xa lắm, nhưng là một con đường khác. Vỉa hè ở đó hơi khác so với chỗ chúng tôi, tường cũ hơn và ở giữa có một khúc cua cùng một cái cây, nơi có thể nấp vào một chút. Trẻ con không hay đến đó vì chẳng có lý do gì. Đó không phải là nơi bị cấm. Chỉ là một nơi không có nhiều người hoặc họ chẳng bận tâm mấy. Với lại người ta cũng hay đến đó mua thuốc lá ở cửa hàng tạp hóa, nên việc hút thuốc ở đó là điều bình thường.

Chúng tôi đi. Dénes Szalai đi trước, ba chúng tôi theo sau.

Tôi cầm điếu thuốc bằng tay phải, các ngón tay hơi cong lại quanh nó, đúng như tôi từng thấy ở người lớn. Nó nhẹ hơn tôi tưởng. Giấy hơi nhờn, hay là tôi thấy thế vì tay tôi đang ra mồ hôi. Thuốc lá lộ ra ở cả hai đầu. Ở một đầu nhiều hơn một chút, ở đầu kia giấy vẫn phẳng và nguyên vẹn.

Bây giờ, khi đang cầm nó trong tay, có vẻ như sẽ thật kỳ lạ nếu không thử.

Márty Németh cầm điếu thuốc trước mặt như một chiếc que nhỏ và nhìn nó từ một bên.

– Của tao ngắn hơn của mày, – nó nói với tôi.

– Chúng đều giống nhau cả.

– Của tao trông ngắn hơn.

„Cùng một hộp đấy.“

Gyözö Cserdi đi bên cạnh chúng tôi, tay đút điếu thuốc vào túi. Cậu ấy chẳng bận tâm và vẫn mang vẻ mặt thường ngày.

Ugocsa utca có mùi khác với con phố nhà chúng tôi. Hay đúng hơn là nó thơm ở những góc khác. Ở chỗ chúng tôi bên Brassai Sámuel utca lúc nào cũng vương vất cái mùi ẩm mốc của căn nhà và sân chung, lẫn với đủ thứ mùi tùy theo lối người ta đi. Những ngôi nhà đối diện có khu vườn nhỏ với hương hoa ngào ngạt. Còn ở Ugocsa này, những tòa nhà cao tầng mọc lên ở cả hai bên, bóng râm ngập tràn và thoang thoảng mùi cây cối cùng chút hương từ quầy bán báo, nhưng rất có thể là chúng tôi ngửi thấy mùi sách từ thư viện chứ không phải mùi thuốc lá.

Chúng tôi không dừng lại ở quầy báo. Dénes Szalai đi thẳng đến bức tường thấp sau khúc cua của con phố và dừng lại ở đó.

Đó là một góc khuất khá đẹp, nhưng người bán hàng lại bước ra trước quầy báo, thế là cuối cùng chúng tôi quyết định chọn cái hốc tường lệch sang một bên một chút. Muốn thấy chúng tôi, ai đó sẽ phải đi thẳng đến chỗ này.

Dénes Szalai rút chiếc bật lửa ra. Màu cam, trong suốt, với một ít gas bên trong.

„Rồi,“ cậu ấy nói. „Tự châm hay cần giúp?“

„Tự châm,“ Márty Németh đáp.

Gyözö Cserdi lấy một điếu thuốc ra khỏi túi.

Dénes Szalai đưa chiếc bật lửa cho Márty Németh. Márty Németh cầm lấy, đưa ngọn lửa lại gần điếu thuốc và chúm môi lại. Ngọn lửa chuyển động. Márty Németh nuốt không khí còn điếu thuốc thì không.

„Cậu phải rít vào,“ Dénes Szalai nói.

„Tớ đang rít đây.“

„Cậu có rít đâu. Phải thế này.“

Ông ra hiệu bằng các ngón tay.

„Cậu hít vào rồi mới rít.“

Márty Németh thử lại lần nữa. Lần này đầu điếu thuốc phát sáng màu đỏ và làn khói bay ra. Nhỏ, mảnh, hơi ngả màu xanh.

Márty Németh thả nó bay ra.

„Được rồi,“ Dénes Szalai nói. „Giờ đến lượt cậu.“

Tôi cầm bật lửa. Nó còn ấm hơi tay Márty. Tôi đưa ngọn lửa lại gần và thử rít lên như lời Dénes Szalai dạy. Hít vào và rít.

Khói không giống như bề ngoài của nó.

Trông nó nhẹ nhàng. Lơ lửng. Tựa như một thứ gì đó xa vời.

Nhưng nó nóng, đắng và thốc thẳng xuống cổ họng tôi, như thể đi lệch hướng tôi vẫn tưởng. Như thể nó đang tìm chỗ để trốn. Tôi chực ho ngay lập tức, nhưng Dénes Szalai đứng cạnh đấy còn Márty Németh thì đang nhìn, thế là tôi nuốt xuống. Tôi nuốt nhanh đến nỗi nước mắt rưng rưng.

Không phải khóc.

Chỉ là chảy nước mắt.

Khói bay cả vào mắt, dù tôi không hiểu bằng cách nào.

Gyözö Cserdi tự châm thuốc một mình, chẳng cần ai giúp. Anh bật quẹt, rít một hơi, rồi thả khói thẳng về phía trước.

„Được,“ Dénes Szalai nói.

Gyözö Cserdi không nói gì.

Chúng tôi đứng dựa tường và hút thuốc.

Tôi thì rít không sâu. Lúc nào cũng chỉ một chút để điếu thuốc cháy đỏ và có khói bay ra, nhưng không hít quá nhiều vào trong. Tôi giữ khói trong miệng một lát rồi thổi ra, hệt như cách tôi thấy Dénes Szalai làm. Nó làm rát lưỡi và phía sau răng tôi có vị giống như vừa cắn phải một mẩu giấy cháy khét.

Márty Németh rít mạnh hơn.

Tôi nhìn thấy rõ điều đó ở cậu ta. Cậu ta rít và nuốt khói vào trong, hoặc đang cố làm thế, bởi vì Dénes Szalai bảo phải làm vậy. Cậu ta rướn cổ và họng lên như thể đang nuốt một viên thuốc. Bằng khóe mắt, tôi dõi theo cơ cổ của cậu ta đang căng cứng.

Rồi cậu ta bắt đầu ho.

Không phải ngay lập tức. Anh chịu đựng được một lát. Cắn môi, nghiêng đầu sang một bên một chút như thể bị đau tai, rồi cơn ho ập đến. Anh ho. Lấy tay che miệng. Ho thêm lần nữa. Mắt anh rưng rưng.

„Có cái gì chui vào cổ họng tôi,“ anh nói ngay khi ngừng ho.

„Khói,“ Dénes Szalai nói.

„Không phải khói. Thứ khác.“

„Thứ gì khác?“

„Tôi không biết. Mẩu thuốc lá hay gì đó.“

Dénes Szalai nhìn anh nhưng không nói gì.

Gyözö Cserdi hút đều đặn. Không quá nhiều, cũng chẳng quá ít. Anh thả khói thành từng đám mây nhỏ hướng xuống dưới, chứ không phải hướng về phía trước. Vừa làm vậy, anh vừa nhìn bức tường đối diện như thể nó rất thú vị, dẫu cho bức tường chẳng có gì thú vị cả. Đó là cái cách quen thuộc của anh, làm như thể mình không đang làm việc đó.

„Cậu từng hút thuốc chưa?“ Dénes Szalai hỏi cậu ta.

„Ừ.“

„Ở đâu?“

„Ở đây. Một lần.“

„Với ai?“

„Với Péter.“ Gyözö Cserdi nhìn cậu ấy. „Nó sống ở Böszörményi út.“

Dénes Szalai gật đầu như thể hắn quen Péter, nhưng có lẽ hắn không quen. Chuyện đó chẳng quan trọng.

Tôi quay lại với điếu xì gà của mình. Nó đã cháy được khoảng một nửa. Tàn thuốc ở đầu màu xám và giòn, khẽ rung lên mỗi khi tôi cử động điếu thuốc. Tôi búng nó bằng ngón tay như đã thấy người lớn làm, nhưng tàn thuốc lại rơi lên ống tay áo.

Tôi phủi đi, nhưng trên tay áo vẫn còn lại một vết xám nhỏ.

Tôi nhìn chằm chằm vào nó.

Mamá sẽ nhìn thấy. Điều đó tôi biết chắc chắn. Mamá nhìn thấy những vết trên quần áo vốn gần như vô hình. Bà nhìn thấy những vết cỏ mà tôi không nhìn thấy. Có lần bà nhìn thấy trên áo phông của tôi một chỗ mà tôi vừa tựa lưng vào tường, mặc dù bức tường có màu y hệt chiếc áo phông của tôi.

Chắc chắn anh ấy sẽ thấy tro.

„Sao thế?“ Gyözö Cserdi hỏi.

„Không có gì.“

„Cậu đang nhìn vào tay áo kìa.“

„Có một chút tro ở đó.“

„Cứ phủi bụi đi.“

Tôi thử dùng tay chùi. Khó hơn tôi muốn. Vết bẩn nhạt đi nhưng không biến mất.

„Về nhà tôi sẽ xả nước,“ tôi nói.

Gyözö Cserdi gật đầu như thể đó là điều hợp lý.

Có lẽ điều đó là hợp lý.

Dénes Szalai đang rít nốt điếu thuốc cuối. Cậu ấy nhanh hơn chúng tôi rất nhiều. Cậu ấy hút gần hết điếu và phả khói một cách tự nhiên, chẳng mảy may suy nghĩ về chuyện rít thế nào hay khói bay đi đâu. Có thể thấy cậu ấy không bận tâm đến điều đó nhiều như chúng tôi.

"Các cậu phải hút cho xong à?" cậu ấy hỏi.

Tôi nhìn xuống điếu thuốc của mình. Tôi mới chỉ đi được khoảng nửa chừng.

"Không," Márty Németh đáp. Cậu ấy cũng mới hút đến lưng chừng.

"Vậy vứt xuống đất đi."

Dénes Szalai ném mẩu thuốc lá xuống đất và dẫm lên. Đế giày của cậu ấy phát ra một âm thanh khô khốc nhỏ.

Tôi chưa hút xong điếu thuốc của mình. Tôi áp nó xuống đất, dụi vào mặt đường lát đá rồi ném vào góc tường phía sau gờ khuất để không bị lộ. Không hiểu sao nữa. Tôi có cảm giác như bỗng chốc mình trở nên ít bị chú ý hơn.

Márty Németh ném nó cạnh điếu của tôi.

Gyözö Cserdi hút gần hết điếu thuốc. Sau đó hắn giẫm lên phần còn lại giống như Dénes Szalai.

Dénes Szalai đút hai tay vào túi quần.

„Thế,“ hắn nói. „Thế nào?“

„Được,“ Márty Németh đáp ngay lập tức.

„Thật không?“

„Ừ. Được.“

Dénes Szalai nhìn cậu ta.

„Mày có ho không đấy?“

„Trôi vào cổ họng tôi một chút rồi. Tôi đã bảo mà. Một mẩu thuốc lá.“

„Ừ,“ Dénes Szalai nói và đảo mắt.

Anh nhìn Gyözö Cserdi.

„Còn em?“

Gyözö Cserdi nhún vai.

„Cũng được.“

„Còn cậu?“ Cậu ấy nhìn tôi.

„Ừ,“ tôi nói. „Khá tốt.“

Dénes Szalai cầm lấy chiếc bật lửa, nhét bao thuốc vào túi rồi bước đi. Cậu ấy không dừng lại. Chỉ rẽ qua góc phố là biến mất.

Ba chúng tôi đứng tựa lưng vào tường.

Ngón tay tôi bốc mùi. Tôi ngửi thấy ngay khi đưa tay lên mặt. Mùi thuốc lá và gỗ cháy. Tôi ngửi sang bàn tay kia.

Cũng vậy.

“Tay tao bốc mùi,” tôi nói.

“Tao cũng thế,” Márty Németh nói. Cậu ta ngửi tay mình rồi cau mày. “Thối hoắc.”

“Ở nhà sẽ ngửi thấy đấy.”

Márty Németh nhìn tôi.

“Mày nghĩ thế à?”

„Ừ.“

Gyözö Cserdi đưa các ngón tay lên ngửi.

„Xà phòng và nước,“ hắn nói. „Hai lần.“

„Và kẹo cao su,“ Márty Németh bảo. „Dùng kẹo cao su là át đi được.“

„Át được hơi thở chứ có phải tay đâu,“ Gyözö Cserdi đáp.

Márty Németh nhìn xuống đôi tay của mình với vẻ mặt như thể anh vẫn chưa nhận ra rằng đôi tay và hơi thở là hai thứ hoàn toàn khác nhau.

„Ừ, nhưng mà cả hơi thở nữa,“ anh nói. „Quan trọng nhất là hơi thở.“

„Cả hai,“ tôi thú nhận.

Chúng tôi quay trở lại.

Trên đường đi, tôi tự hỏi điều gì có thể rửa trôi và điều gì thì không. Bàn tay thì chắc chắn rồi. Tay áo có lẽ được, nếu ở đó chỉ có một vết bẩn nhỏ. Hơi thở bằng kẹo cao su, giá như chúng tôi có kẹo cao su. Còn tóc thì sao? Tôi ngửi thử vai mình. Mùi hôi bám ở đó như con chim bồ câu đậu trên bức tường thấp. Nó không gù, nhưng bạn biết là nó có ở đó.

Trước cổng chính của ngôi nhà, tôi dừng lại.

„Đợi đã.“

Gyözö Cserdi và Márty Németh quay lại.

„Chúng ta phải làm rõ xem mình sẽ nói gì.“

„Sẽ không ai hỏi chúng ta đâu,“ Gyözö Cserdi nói.

„Nhưng nhỡ họ hỏi thì sao.“

„Chúng ta sẽ nói gì chứ?“

„Rằng chúng ta từng ở Ugocsa.“

„Điều đó bọn mình biết rồi.“

„Và chúng ta đã làm gì ở đó.“

Gyözö Cserdi trầm ngâm suy nghĩ. Márty Németh cũng suy nghĩ, hoặc ít ra là trông có vẻ đang suy nghĩ, nhưng anh ta thà hít ngón tay mình còn hơn và lặng lẽ lắc đầu.

„Chúng ta chẳng làm gì ở đó cả,“ Gyözö Cserdi nói. „Chúng ta chỉ ở đó thôi.“

„Lạ thật.“

„Không đâu. Trẻ con ở đâu cũng chẳng cần lý do cả.“

Đó là sự thật. Người lớn cũng đâu có hỏi tại sao bạn đi lối này mà không đi lối kia. Họ chỉ hỏi khi có điều gì đó khác thường ở bạn. Khi bạn nói lắp, hoặc nhìn đi chỗ khác, hoặc đôi tai đỏ bừng.

Márty Németh có đôi tai đỏ bừng.

„Márty.“

– Gì cơ.

„Cậu có đôi tai đỏ kìa.“

Anh sờ lên tai mình.

„Thật á?“

„Ừ.“

„Tại sao?“

«Tôi không biết.»

Anh nhìn Gyözö Cserdi như thể đang chờ đợi sự xác nhận chuyên môn. Gyözö Cserdi nhún vai.

„Khói có thể gây ra đủ thứ chuyện mà.“

„Chuyện gì?“

«Tôi không biết.»

„Cậu không biết à?“

„Tôi không biết tất cả mọi thứ.“

Điều đó thật khó nghe, bởi vì Gyözö Cserdi hầu như lúc nào cũng tỏ ra biết đủ nhiều để chúng ta không phải sợ hãi hơn mức đã sợ.

Márty Németh lấy hai tay bịt tai lại, như thể làm thế sẽ ích gì.

„Chúng ta không thể đứng đây cả ngày được,“ Gyözö Cserdi nói.

„Tôi biết, nhưng—“

„Chẳng ai kiểm tra tai cậu đâu.“

Márty Németh buông tay xuống.

„Còn cái mùi này thì sao?“ Cậu ta chìa tay ngay dưới mũi tôi.

Tôi rụt người lại.

„Mày thối hơn hay tao thối hơn?“

„Như nhau,“ Gyözö Cserdi nói. „Cậu đi thẳng về nhà luôn hay sao?“

Tôi không về thẳng. Tôi dừng lại ở cái nhà vệ sinh ngoài sân, nơi có vòi nước lạnh. Tôi nhúng tay vào nước, cầm lấy một cục xà phòng mà ai đó đã để lại trên hòn đá — nó màu xanh lá, cứng ngắc và có mùi bạc hà rất nồng, nhưng lúc này thế lại hay — rồi rửa tay. Hai lần.

Rồi tôi đưa lên ngửi.

Khá hơn một chút.

Tôi ngửi lại lần nữa. Mùi đã nhạt bớt, nhưng vẫn còn đó, ẩn giấu dưới lớp xà phòng. Giống như khi người ta lấy một chiếc khăn sạch phủ lên tấm thảm bẩn. Chiếc khăn thì thơm tho đấy, nhưng bên dưới vẫn còn thứ gì đó.

Tôi lau tay vào bãi cỏ sát chân tường, bởi vì cỏ át đi được mọi thứ. Rósza từng nói thế một lần, khi có ai hỏi sao tay cô ấy dính toàn mùi cỏ. Tôi không biết cô ấy nói thế vì mấy điếu thuốc hay vì chuyện gì khác, nhưng lúc này thì dùng được việc.

Tôi ngửi lại lần nữa.

Cỏ, xà phòng và một chút khói.

Mọi chuyện dễ chấp nhận hơn.

Rồi tôi đi về nhà.

Mẹ đang ở trong bếp nấu ăn. Tôi nghe thấy tiếng dao nĩa, bát đĩa và tiếng xèo xèo phát ra từ chiếc chảo khi có giọt nước rơi vào. Tôi cởi giày ở hành lang và đi thẳng về phòng mình mà không ghé qua bếp.

„Bencíku?“

Tôi khựng lại.

„Ừ.“

„Anh đã ở đâu?“

„Ngoài trời.“

„Ngoài trời nào?“

Gyözö Cserdi đã đúng. Việc hỏi ở đâu là chuyện bình thường. Không có cái bẫy nào ở đây cả.

„Ở Ugocsa.“

„Sao lại ở Ugocsa?“

„Tụi con cứ thế đi thôi.“

Im lặng một lát.

„Được rồi,“ mẹ nói. „Con đã rửa tay chưa?“

„Ừ.“

„Lát nữa ra nhé. Chuẩn bị ăn thôi.“

Tôi đi vào phòng. Ngồi xuống giường và ngửi tay áo. Vẫn còn vương chút mùi thuốc lá. Tôi kéo áo phông lên mũi và ngửi lớp vải bên trong. Bên trong ngửi rõ mùi hơn.

Tôi cởi áo phông ra và ném nó xuống sau giường.

Dưới sàn là chiếc áo phông sạch mà tôi đã cởi ra hồi sáng. Tôi mặc nó vào.

Tôi lại đưa tay lên ngửi các ngón tay mình. Mùi xà phòng, mùi cỏ và chút mùi đáng ngờ bên dưới lớp đó. Tôi bước vào phòng tắm và rửa tay lần thứ hai, lần này dùng bánh xà phòng thơm để trong đĩa xà phòng dành cho khách mà bình thường tôi không được phép dùng. Nó có màu trắng và thơm như mùi của ai đó đang chuẩn bị đi xem kịch.

Tôi hít một hơi.

Đỡ hơn.

Rồi tôi nhìn vào gương.

Cái lưỡi.

Gyözö Cserdi chưa từng nói gì về lưỡi, nhưng tôi có cảm giác là nhìn vào lưỡi thì sẽ biết được liệu có ai vừa hút thuốc hay không. Tôi lè lưỡi ra.

Nó vẫn bình thường. Hồng hào, hơi ẩm ướt như mọi khi.

Tôi rụt lưỡi lại.

Rồi tôi chợt nghĩ đến hàm răng. Tôi tiến sát lại gương và nhe răng ra. Chúng cũng bình thường. Không vàng, không đen, cũng chẳng có dấu hiệu gì của xì gà.

Tôi rời khỏi chiếc gương.

Trong bữa ăn, tôi hầu như chẳng nói gì, bởi vì tôi vẫn cứ lén ngửi tay áo của mình dưới gầm bàn. Mẹ hỏi chúng tôi đã làm gì, và tôi bảo rằng chúng tôi đi chơi. Điều đó đúng, chỉ là chưa đủ. Mẹ gật đầu rồi ăn, có một lần mẹ nhìn vào tay áo tôi, nhưng rồi lại nhìn xuống đĩa của mình.

Ăn xong, tôi đi ra cửa sổ và nhìn xuống khoảng sân.

Gyözö Cserdi không có ở đó. Márty Németh cũng chẳng thấy đâu. Chỉ có Rósza đang ngồi trên chiếc ghế băng của cô ấy. Con bé cứ đưa chân đá qua đá lại. Tiếng cót két vọng lên tận trên này.

Tôi tự hỏi liệu ngày mai Dénes Szalai có còn thuốc lá nữa không và liệu anh ta có mời chúng tôi lần nữa không.

Chắc là không.

Dénes Szalai không phải kiểu người mời mọc hai lần. Anh ta là kiểu người thể hiện điều gì đó một lần rồi lại đi thể hiện chỗ khác.

Rồi tôi lại tự hỏi liệu lần thứ ba có khác đi không. Liệu nó có đỡ rát hơn nếu người ta biết trước điều gì sẽ xảy ra. Gyözö Cserdi chịu đựng rất giỏi. Cậu ta hút thuốc hệt như một kẻ đã hút nhiều lần rồi. Có lẽ cảm giác đó sẽ tự đến sau vài lần thử, rồi người ta sẽ thôi nôn ọe và thôi chảy nước mắt.

Rồi tôi nhớ lại vị đắng đọng lại trong kẽ răng và không nghĩ đến điều đó nữa.

Sau tai tôi cảm thấy còn vệt xà phòng, lúc nãy tôi vừa rửa mặt ở đấy.

Ngay chỗ mà lần trước còn có lớp lông tơ.

Hôm sau tôi gặp Márty Németh ở cầu thang.

Cậu ta ở sảnh dưới và đang cởi giày. Thật kỳ lạ.

„Cậu đang làm gì vậy?“ tôi hỏi.

„Tôi về đây.“

Cậu ta cởi chiếc giày ra và ngửi nó.

„Cậu ngửi giày à?“

„Mẹ mình đang nhìn vào chúng đấy.“

„Mẹ cậu nhìn giày của cậu à?“

„Bà ấy bảo từ chúng bốc ra mùi gì thế.“

Tôi nhìn xuống đôi giày của cậu ấy. Chúng rất bình thường, đã mòn, chiếc bên trái bị bung đế một chút ở phần mũi.

„Và có bốc mùi không?“

Márty Németh giơ giày lên sát mũi.

„Một chút,“ cậu ta thú nhận.

„Từ đám thuốc lá á?“

„Không phải mùi xì gà. Mà là từ chỗ chúng ta đứng ấy. Ở đó có cái gạt tàn hay cái gì đại loại thế.“

„Gạt tàn ở ngoài phố á?“

„Hoặc một chỗ tương tự. Nơi có thuốc lá. Mấy mẩu tàn thuốc ấy.“ Cậu ta ngập ngừng. „Mấy mẩu tàn thuốc của tụi mình ở đấy.“

„Aha.“

Cậu ta xỏ lại giày. Bắt đầu buộc dây giày.

„Mẹ có hỏi gì không?“

„Bà ấy hỏi giày tớ dính cái gì thế.“

„Còn cậu?“

„Rằng tớ dẫm phải tro tàn.“

Tôi lặng thinh một lúc.

„Và cô ấy có tin không?“

„Tôi không biết.“ Cậu ấy đứng dậy. „Tôi không biết nói dối khi có chuyện gì đó đã xảy ra.“

„Đã xảy ra chuyện gì?“

„Hút thuốc.“ Cậu ấy nhìn tôi. „Kiểu như chuyện đó thực sự đã xảy ra ấy. Nói dối dễ hơn với những thứ chưa từng xảy ra.“

Tôi đã suy nghĩ về điều đó. Có lý gì trong đó. Khi một sự việc chưa xảy ra, người ta có thể tự bịa ra toàn bộ. Khi nó đã xảy ra rồi, nó vẫn ở đó và người ta phải nói dối, và điều đó khó hơn.

„Cậu đã nói sự thật à?“ tôi hỏi.

„Không.“ Im lặng một lúc. „Tôi nói rằng mình đã giẫm phải tro. Đó cũng không hẳn là nói dối.“

„Đó là nửa sự thật.“

Márty Németh trầm ngâm suy nghĩ.

„Một nửa lời dối trá còn hơn cả một lời dối trá nguyên vẹn.“

„Hoặc cả sự thật.“

Anh ấy nhìn tôi với vẻ mặt như muốn nói rằng toàn bộ sự thật lúc này chẳng giúp được gì.

„Ừ,“ anh nói. „Hoặc cả sự thật.“

Anh bước lên cầu thang. Rồi quay đầu lại.

„Em không sao chứ?“

„Không.“

„Mẹ không sao chứ?“

„Bà ấy hỏi anh đã ở đâu.“

„Và?“

„Tôi đã bảo là ở Ugocsa.“

„Thế là đủ cho cậu à?“

Tôi gật đầu.

Márty Németh trầm ngâm suy nghĩ.

„Cậu tháo vát hơn.“

„Hoặc là tôi gặp may.“

„Ừ. Hoặc là thế.“

Anh quay người lại.

„Ngày mai chúng ta sẽ gặp Gyözö Cserdi chứ?“

„Chắc là có.“

„Ổn à.“

Rồi anh ấy đi về nhà.

Hôm sau, Gyözö Cserdi đang đứng dưới sân với chiếc máy ảnh cũ của mình. Anh ấy làm như đang chụp ảnh cái cây, nhưng cái cây lúc đó chẳng có gì thú vị cả, thế nên rõ ràng là anh ấy chỉ đứng đó thôi.

Chúng tôi đã đến chỗ anh ấy.

„Mọi chuyện thế nào rồi?“ Márty Németh hỏi.

Ý cậu ấy là ở nhà.

„Ổn thôi,“ Gyözö Cserdi nói. „Không có gì cả.“

„Chẳng có chuyện gì cả phỏng?“

„Hoàn toàn không.“

Márty Németh trông hơi có vẻ phật ý.

„Sao lại thế được?“

Gyözö Cserdi nhún vai.

„Tôi đang thông gió cho phòng.“

„Và?“

„Và tôi thích giữ đôi tay sạch sẽ. Tôi đã rửa tay tận ba lần.“

„Tôi hai lần,“ řekl jsem.

„Tôi một lần,“ Márty Németh nói khẽ.

Im lặng một lát.

„Một lần thì chưa đủ,“ Gyözö Cserdi nói, nhưng không phải để chế giễu. Giống như thông báo hơn.

„Tôi biết chưa đủ, nhưng rồi tôi quên mất.“

„Cậu quên rửa tay đấy.“

„Tôi về nhà thấy đói quá nên lao vào ăn luôn.“

Gyözö Cserdi nhìn anh ta.

„Cậu đi ăn mà tay vẫn còn dính mùi thuốc lá à.“

„Ừ.“

„Và mẹ không nhận ra điều đó lúc ăn sao?“

Márty Németh cau mày.

„Hơi có lẽ thế. Cậu ấy bảo tôi bị lem luốc. Nhưng ý cậu ấy là nói chung chung.“

„Cậu bị lem luốc nói chung à?“

„Không hơn mọi khi.“

Chiếc máy ảnh kêu tách một tiếng vì Gyözö Cserdi vô tình bấm nút chụp. Anh nhìn nó với vẻ hơi khó chịu rồi hạ xuống.

„Còn lần sau thì sao?“ Márty Németh hỏi.

„Lần sau nào?“

„Chúng ta sẽ hút thuốc lại chứ?“

Gyözö Cserdi nhìn cái cây. Rồi nhìn ra sân. Rồi nhìn Márty Németh.

„Mình không biết. Cậu thì sao?“

Márty Németh im lặng một lát.

„Chắc là chưa ngay đâu,“ anh nói.

„Tại sao?“

„Bởi vì mình thấy nó chẳng ngon cho lắm.“

Gyözö Cserdi gật đầu như thể đó là điều hợp lý.

„Còn cậu?“ Márty Németh nhìn tôi.

Tôi suy nghĩ. Vị đắng trên đầu lưỡi. Cảm giác cay rát cổ họng. Khói bay vào mắt. Vết bẩn trên tay áo. Chiếc áo phông bị vứt sau giường. Đôi bàn tay vẫn còn ám mùi dù tôi đã rửa sạch. Cảm giác đứng trước gương lè lưỡi ra tự hỏi không biết nó có khác đi chút nào không.

„Chắc cũng không phải ngay đâu,“ tôi nói.

Gyözö Cserdi gật đầu lần thứ hai.

„Thế đấy.“

Chúng tôi đứng cạnh gốc cây một lúc. Lớp tơ gần như đã biến mất. Vài nhúm vẫn còn bám ở phần rễ và trong những khe nứt trên tường, nhưng ít hơn hẳn. Cái cây lại chỉ còn là một cái cây.

„Anh biết gì không,“ Márty Németh nói, „tôi nghĩ Dénes Szalai hút thuốc giỏi đến mức chẳng còn thú vị gì nữa.“

„Gì cơ?“

„Không. Hắn đến, chìa ra mấy điếu thuốc như thể đó là điều gì to tát lắm. Nhưng gã đó giỏi thật. Hắn hút thuốc giỏi. Thế nên hắn rành.“

„Ừ,“ tôi nói.

„Thế nên nó không ngầu vì chẳng ai làm được. Nó ngầu vì Dénes Szalai làm được còn chúng ta thì không.“ Cậu suy nghĩ. „Nhưng khi chúng ta cũng làm được, thì nó lại chỉ là một điếu thuốc thôi.“

Gyözö Cserdi nhìn anh.

„Điều đó sâu sắc một cách đáng ngạc nhiên.“

Márty Németh làm ra vẻ như thể không biết lời khen là gì.

„Ừ thế á?“

„Ừ.“

Gyözö Cserdi giơ máy ảnh lên và hướng về phía Márty Németh.

„Tôi chụp cậu nhé.“

„Tại sao?“

„Để ghi nhớ khoảnh khắc này.“

„Khoảnh khắc nào?“

„Lúc cậu sâu sắc ấy.“

Márty Németh định phản đối, nhưng Gyözö Cserdi đã bấm máy.

Tách một tiếng.

„Lên hình tệ lắm cho xem,“ Márty Németh nói.

„Có thể.“

„Tôi ra ngoài đó với cái mặt ngớ ngẩn cho xem.“

„Cũng có thể.“

Tôi đứng giữa họ và cảm thấy dễ chịu. Mùi thuốc lá đã biến mất. Hoặc gần như biến mất. Hoặc tôi đã ngừng nghĩ về nó, điều mà kết quả có lẽ cũng như nhau. Chiếc áo phông đã văng ra sau giường. Đôi tay thơm mùi xà phòng bạc hà và cỏ.

Nic se nestalo.

Hay nói đúng hơn là: có chuyện gì đó đã xảy ra, nhưng không có điều nào trong số những thứ chúng ta sợ hãi cả.

Điếu xì gà chỉ là điếu xì gà. Nó có vị như giấy cháy với một vị đắng đọng lại trong kẽ răng mãi lâu sau khi bạn đã ngừng hút. Khói bay vào mắt, vào cổ họng và vương một chút vào tóc. Mấy ngón tay bám đầy mùi của nó.

Người lớn vẫn làm thế mỗi ngày.

Tôi không hiểu tại sao. Nhưng người lớn làm rất nhiều thứ mà cả trẻ con lẫn có lẽ chính họ cũng chẳng hiểu nổi.

Và điếu xì gà có lẽ là một trong số đó.